aA
Prezydentowi Bronisławowi Komorowskiemu udało się w dwóch zdaniach podsumować całą wykładnię polskiej polityki wschodniej. Głowa Rzeczpospolitej wyraziła bowiem na przestrzeni mijającego tygodnia nadzieję na podpisanie umów stowarzyszeniowych Mołdawii i Gruzji z UE przed szczytem Partnerstwa Wschodniego w Wilnie (listopad 2013 roku).
Maciążek: Gdyby Partnerstwo Wschodnie zawiodło…
© www.president.lt

Tym samym ujrzeliśmy horyzont naszych interesów w przestrzeni postsowieckiej. A co jest za nim? Tego dokładnie nie wiadomo, nad tym nikt nie debatuje, bo przecież oficjalna wykładnia Partnerstwa Wschodniego to „epokowy i dalekosiężny projekt”.

Szczyt możliwości Partnerstwa Wschodniego- Gruzja i Mołdawia

Niby wiadomo, że w Gruzji do władzy doszedł Iwaniszwili, że zapowiada odwilż z Rosją i dziwnym trafem chce rewizji umów z azerskim potentatem energetycznych stanowiącym swego czasu podporę rządów Saakaszwilego… Niby wiadomo, że Bidzina będzie odbudowywał linię kolejową z Abchazji rozmiękczając tym samym doktrynę izolowania „okupowanych terytoriów”, że rozlicza i wsadza do więzień swoich przeciwników politycznych… Oficjalnie jednak nic się nie dzieje, Gruzja zdała demokratyczny test podczas wyborów i do umowy stowarzyszeniowej z UE już tuż, tuż.

Podobnie z Mołdawią. Tu co prawda władze są prounijne, integracja z Europą zaawansowana, ale problem Naddniestrza i postawa wspierającej to parapaństwo Rosji jest jednoznaczna. Najważniejszym elementem umowy stowarzyszeniowej z UE jest wprowadzenie w życie strefy wolnego handlu ze Wspólnotą (DCFTA). Tymczasem problem naddniestrzański, a więc kwestia ewentualnej granicy celnej pomiędzy tym rejonem separatystycznym i resztą Mołdawii będzie stanowić już wkrótce istotny problem dla całego, wieloletniego wysiłku podjętego przez władze w Kiszyniowie. Jej utworzenie oznaczałoby bowiem dla Mołdawii rezygnację z części swojego terytorium (budowa posterunków celnych w sporej tzw. strefie bezpieczeństwa), bądź zawieszenie podpisania DCFTA. Moskwa robi wszystko by uderzyć w ten czuły punkt.

Co jeśli plan maksimum się nie uda?

Powyższe przesłanki budzą spore wątpliwości odnośnie planu maksimum polskiej dyplomacji. Maksimum, bo wiadomo już, że trzeci z krajów aktywnie zaangażowanych w Partnerstwo Wschodnie tj. Ukraina nie ma szans na umowę stowarzyszeniową. Bynajmniej nie tylko z powodu Tymoszenko, europejskiego bojkotu, czy oceny wyborów parlamentarnych, ale pokusy rosyjskiej kontrpropozycji. KyivWeekly opublikował w środę 5 grudnia treść umowy stowarzyszeniowej pomiędzy Ukrainą a Unią Europejską. Przeciek powszechnie wiąże się z próbą uzyskania przez Janukowycza lepszej pozycji przetargowej w kontekście ewentualnego dołączenia kraju nad Dnieprem do Unii Celnej Rosji, Białorusi i Kazachstanu na preferencyjnych warunkach. Natomiast szanse Armenii, Azerbejdżanu i Białorusi na integrację z UE są bardzo odległe z wielu przyczyn, które trzeba byłoby opisać w innym tekście.

W tym kontekście polska dyplomacja liczy przynajmniej na pozytywny mołdawski przykład, który uzmysłowiłby całemu regionowi, że wyrwania się z rosyjskiej strefy wpływów jest możliwe (to określenie wyjąłem zresztą również z retoryki Komorowskiego). Kiszyniów to dla Warszawy plan minimum, który pozwoliłby odtrąbić sukces i wykazać atrakcyjność Partnerstwa Wschodniego. Tak jak pisałem już wielokrotnie decydujący głos w tej kwestii będzie jednak należał nie do nas, ale do Niemiec. Jest to bowiem jedyny kraj, z którym w regionie Dniestru liczy się w jakimś stopniu Rosja. Nie wiadomo jednak, czy Berlin zdecyduje się na ingerencję w rosyjską strefę wpływów, czy będzie zdolny podjąć ryzyko stworzenia precedensu na obszarze postsowieckim tj. wykonać pierwszy ruch ku destabilizacji obecnego przejściowego układu politycznego pomiędzy Bugiem a Bramą Smoleńską. Nie wiadomo w jaki sposób próbuje na RFN wpłynąć Polska…

Poza horyzontem Partnerstwa Wschodniego

A jeśli, mówiąc kolokwialnie, polskie plany szlag trafi i szczyt Partnerstwa Wschodniego w Wilnie nie przyniesie przełomu? Co wtedy? W takim wypadku prawdopodobnie zostałaby uruchomiona narracja „to plan na dekady”, „efekty zobaczymy za 10-15 lat”, choć przecież już dziś w środowisku dyplomatów rodzi się frustracja odnośnie tego projektu. Pojawiają się zarzuty, że coraz częściej rozmywa się on w europejskiej polityce sąsiedztwa. Tymczasem biurokratyczna Unia, pogrążona we własnych problemach, wewnętrznie podzielona na „Europę dwóch prędkości” musiałaby w przeciągu tych lat konkurować z aktywną, zdeterminowaną i błyskotliwą rosyjską ofertą. Swoje zdanie na temat działań Moskwy w obszarze postsowieckim wyraziła zresztą niedawno Hillary Clinton trochę na wyrost zapowiadając amerykańskie kontr-posunięcia, które miałyby storpedować budowę drugiego ZSRS vel Unii Eurazjatyckiej w regionie.

Czy Polska ma alternatywny plan dla takiego scenariusza, który zmarginalizowałby znaczenie Partnerstwa Wschodniego? Wydaje się, że nie. Zbyt silnie związano rodzimą politykę wschodnią z Unią, za bardzo zaczęto na niej polegać, zbyt wiele razy szafowano sloganem „Rzeczpospolita jest zbyt słaba na odgrywanie jakiejkolwiek roli”. No i wreszcie- dość łatwo będzie można wycofać się z resztek jagiellońskiego „odchyłu” w polityce zagranicznej na rzecz piastowskiej roztropności…

Polityka Wschodnia
|Populiariausi straipsniai ir video
Įvertink šį straipsnį
Norėdami tobulėti, suteikiame jums galimybę įvertinti skaitomą DELFI turinį.
(0 žmonių įvertino)
0

Top naujienos

Armėnijos gynybos ministerija skelbia apie 200 Azerbaidžano karių žūtį Karabache atnaujinta 21:33 (1005)

Azerbaidžano ginkluotosios pajėgos prarado apie 200 karių per sekmadienį įsiplieskusias...

Baltarusija tebuvo pradžia: JAV ir Kremlius šalia Lietuvos atverčia kortas – kas sumirksės pirmas (516)

Nenorime, kad kiltų karas. Tokią retoriką pastarosiomis savaitėmis pasirinkęs Baltarusijos...

Gydytoja įspėjo: padidėjęs kūno plaukuotumas gali būti ligos požymis (13)

Padidėjęs kūno plaukuotumas ne tik gadina bendrą estetinį vaizdą, bet ir gali signalizuoti apie...

Prieš Eurolygos debiutą pamoką gavęs Schilleris atskleidė, kas neramina jį labiausiai (29)

Kauno „Žalgiris“ patyrė pirmąjį sezono pralaimėjimą netikėtai padovanodamas pirmąją...

Vietoje buto – į namą: kodėl senų namų nuperkama tiek pat kiek naujų? (35)

Karantino pamokos paspartino ryškią pastarųjų metų tendenciją – rinktis ne kuklų butą netoli...

Skirmantas Malinauskas įvertino Seimo rinkimus: žmonės labai atsargiai reaguoja į tuos, kurie yra protingesni už juos (96)

Į Seimą veržiasi beveik 2000 įvairiausių piliečių. Kas akylai stebi debatus, gali pastebėti,...

Savickas dvejoja, ar sulaukęs įtarimų greitųjų testų byloje, atsisakytų Seimo nario mandato (74)

Greitųjų COVID-19 testų skandalo epicentre atsidūręs Vyriausybės vicekancleris Lukas Savickas...

Vardy pribloškė „Man City“, „Tottenham“ paslydo paskutinę minutę (1)

Anglijos „Premier“ lygoje sekmadienį favoritai barstė taškus. „Manchester City“ patyrė...

Atlikėja Mia nebuvo įleista į naktinį klubą, kuriame koncertavo su buvusiu jos vyru romantiškus santykius puoselėjanti Goda Alijeva (4)

Nesutarimai tarp grupės „69 danguje“ narės Godos Alijevos ir atlikėjos Mios įgauna pagreitį...

Kapitalizmo pamatus Lietuvoje klojęs Navickas apie keistus sutapimus, bemieges naktis ir trigalvį slibiną (12)

Penkiskart – ekonomikos, ministras, ministro pavaduotojas, Seimo narys – tokį valdžios kelią...

|Maža didelių žinių kaina