aA
Polska po Litwie jest dla mnie drugim najważniejszym krajem, powiedział Tomas Venclova na spotkaniu w wileńskim gimnazjum im. Adama Mickiewicza. Podczas spotkania znany litewski poeta, tłumacz oraz intelektualista odpowiadał na pytania uczniów oraz nauczycieli polskiej szkoły.
Tomas Venclova
Tomas Venclova
© DELFI / Tomas Vinickas

„Lubimy, gdy przychodzą do nas goście, ale jeszcze bardziej lubimy, kiedy przychodzą tak znani goście jak Tomas Venclova” – powitał gościa Czesław Dawidowicz, dyrektor gimnazjum.

Polska babcia i polska prasa

Tytułem wstępu Tomas Venclova opowiedział o sobie. „Jestem Litwinem, ale potrafię mówić po polsku. Czasem mogę popełnić błąd, więc proszę o wybaczenie” – piękną polszczyzną zwrócił się do zebranych litewski poeta. Zdaniem Venclovy prawdziwy współczesny wilnianin powinien znać co najmniej cztery języki: litewski, polski, rosyjski i angielski.
Mimo 30-letniego pobytu w USA z angielskim nadal ma pewne problemy. „W angielskim nie czuję się „u siebie”. W polskim czy rosyjskim czuję się natomiast „u siebie”, nawet jeśli po angielsku prowadzę wykłady, piszę artykuły czy nawet książki” – wyjaśnił Venclova.

Znajomość języka polskiego poeta wyniósł z domu. Babcia poety była polską szlachcianką z Ukrainy, która wyszła za mąż za litewskiego szlachcica. „Z moją matką, która była już Litwinką, jak to się mówi „pełną gębą”, do końca życia rozmawiała po polsku. Wtedy nauczyłem się pierwszych wyrazów, jak filiżanka” – wyjaśnił Venclova. Po przeprowadzce do Wilna w 1947 r. na ulicach Wilna często można było usłyszeć mowę polską. „Częściej niż dzisiaj” – zaznaczył poeta.

Później, kiedy miał 19 lat, a w Polsce zaczęła się tzw. odwilż październikowa, w kioskach pojawiła się prasa polska. „Polskie gazety i czasopisma można było kupić w każdym kiosku. Nawet oficjalna polska prasa była bardziej ciekawa niż litewskie gazety” – powiedział zebranym.

Nie dla hasła „Litwa dla Litwinów”

Większość pytań z sali dotyczyła twórczości oraz znajomości z Czesławem Miłoszem. Tylko jedno dotyczyło stosunku Venclovy do hasła „Litwa dla Litwinów”. „To hasło jest dla mnie nie do przyjęcia. Mogę zgodzić się na hasło „Litwa – dla obywateli Litwy”, ale to będzie masło maślane. Jest przecież czymś oczywistym, że państwo należy do wszystkich obywateli. (…) Litwa należy do wszystkich mieszkańców. Nie tylko do etnicznych Litwinów. Nie każdy etniczny Litwin pracuje dla dobra Litwy. Zresztą nie każdy Polak również” – podkreślił intelektualista.
Zdaniem poety, każdy ma prawo do własnego języka, jednak czymś oczywistym jest, iż język państwowy powinni znać wszyscy obywatele. „To jednak nie oznacza, że trzeba zapomnieć o własnym” – powiedział Venclova.

Wódka i Miłosz

Jedną z podstawowych przyczyn, dla których wyemigrował do USA, było to, że nie mógł pracować jako literat. W Stanach bardzo pomógł mu Czesław Miłosz, który faktycznie załatwił mu pracę na uniwersytecie w Yale. Z Miłoszem przyjaźnił się do ostatnich dni. Ostatni raz widział go w szpitalu. Zdaniem poety, prawie do ostatnich dni polski noblista normalnie funkcjonował. „Prawie do końca mógł wypić sporo wódki” – żartował Venclova.

Z alkoholem i Miłoszem Venclova wiąże sporo anegdot życiowych. „Jedną opowiem, choć być może niezbyt nadaje się dla szkoły. Miłosz twierdził, że nauczyłem go jednej rzeczy, czyli picia wódki z wodą. Na jeden kieliszek wódki trzeba wypić szklankę wody, wtedy tak szybko się nie upija” – wspominał poeta.

Wilno – najważniejsze z miast

Urodzony w Kłajpedzie Tomas Venclova podkreślił, że najważniejszym miastem dla niego pozostaje Wilno, nawet jeśli sporo czasu spędza w Stanach czy Krakowie. „Wilno jest miastem mego życia. Podobnie jak dla Miłosza, czy nawet Josifa Brodskiego (…) co jest wielkim zaszczytem dla Litwy, że dwóch noblistów kochało to miasto. Ja nie jestem noblistą i nigdy im nie będę, ale również bardzo kocham Wilno” – oświadczył Venclova.

Tomas Venclova napisał trzy książki poświęcone Wilnu. Najbardziej jest dumny ze swego przewodnika po Wilnie, ponieważ przez pewien czas był on bardziej popularny, niż książki o Harry Potterze. „Więc będę opowiadał swoim wnukom, że przez pewien czas lepiej się sprzedawałem niż Harry Potter, choć wprawdzie tylko na Litwie” – ironizował pisarz.

Na zakończenie uczestnicy spotkania zrobili wspólne zdjęcie z Tomasem Venclovą, którego pożegnano dużymi oklaskami.

pl.delfi.lt
Wszelkie informacje opublikowane na DELFI zabrania się publikować na innych portalach internetowych, w mediach papierowych lub w inny sposób rozpowszechniać bez zgody DELFI. Jeśli zgoda DELFI zostanie uzyskana, trzeba obowiązkowo podać DELFI jako źródło.
|Populiariausi straipsniai ir video
Įvertink šį straipsnį
Norėdami tobulėti, suteikiame jums galimybę įvertinti skaitomą DELFI turinį.
(0 žmonių įvertino)
0

Top naujienos

Skvernelis: Vyriausybė žada karantiną pratęsti 2 savaitėms paminėjo, kam sąlygas švelnintų pirmiausia (140)

Premjeras Saulius Skvernelis sako, kad Vyriausybė rengiasi pratęsti karatiną dviems savaitėms....

Suvirintoju tapęs buvęs „Aidų“ leidyklos vadovas: patyriau humanitarinį insultą (346)

„Geriausias pavyzdys man buvo tada, kai vadovas neapsikentęs išmetė iš cecho, paėmęs už...

Skelbia pajamų deklaravimo pradžią: pandemija pakoregavo terminus papildyta (65)

Pajamų mokesčio deklaravimas šiemet prasidės balandžio 15 dieną ir tik individualią veiklą...

Pirmasis komentaras dėl Johnsono būklės: buvo tiekiamas papildomas deguonis (6)

Jungtinės Karalystės (JK) premjerui Borisui Johnsonui , naktį praleidusiam intensyvios terapijos...

Gyvai / DELFI 11. Atleidimų banga jau kilusi – kaip pasikeis mūsų darbo rinka?

Įvestas karantinas neabejotinai vienaip ar kitaip paveikė Lietuvos verslą – vieni prarado...

Karantinas – ne klūtis: 4 stirnas sumedžiojusiems brakonieriams – beveik 7 tūkst. eurų bauda (18)

Kauno rajone keturias stirnas sumedžiojusiems brakonieriams skirta beveik 7 tūkst. eurų bauda bei...

Seimas grįžta prie klausimo dėl priedų prie atlyginimų pavojingomis sąlygomis dirbantiems medikams Dėl rezidentų dar spręs atskirai (16)

Praėjusią savaitę dėl priedų prie atlyginimų su koronavirusu (COVID-19) dirbantiems medikams...

Surplys pateikė koronaviruso plitimo statistiką: 40 proc. užsikrėtusių yra iki 40 metų (10)

Visuomenės informavimo grupės vadovas, premjero Sauliaus Skvernelio patarėjas Giedrius Surplys...

Lietuvoje lėtinėmis ligomis serga šimtai tūkstančių: visiems jiems gresia sunki koronaviruso infekcijos eiga (6)

Daug kam žinoma, kad koronavirusas COVID-19 pavojingiausias asmenims, vyresniems nei 60 metų bei...

Mokytoja iš Klaipėdos: dirbant taip, kaip dabar, tikrai galima pabaigti šiuos mokslo metus (1)

Jau antrą savaitę Lietuvoje vykstantis nuotolinis mokymas sulaukia vertinimų ir atgarsių. Dalis...

|Maža didelių žinių kaina