aA
Rozumiemy czym jest Holocaust, ale bardzo często nie możemy wytłumaczyć jak do tego doszło, uważa prof.Timothy D. Snyder. Dzieje się tak, zdaniem amerykańskiego historyka, bo postrzegamy historię, jako historię poszczególnych państw i narodów i nie widzimy całości problemu.
Snyder: Chciałem wytłumaczyć jak doszło do zamordowania 14 milionów osób
© DELFI / Tomas Vinickas

Właśnie temu zagadnieniu jest poświęcona jego książka pt. „Skrwawione ziemie: Europa między Hitlerem a Stalinem” i wykład, który odbył się na Uniwersytecie Wileńskim we środę (16 maja).

„Jeśli chcemy napisać historię Europy, nie możemy wyróżniać żadnego narodu. Dlatego zacząłem książkę od zdania „zginęło 14 milionów ludzi” — powiedział licznym zebranym Timothy Snyder. „Skrwawione ziemie: Europa między Hitlerem a Stalinem” („„Bloodlands: Europe Between Hitler and Stalin”) — to praca poświęcona analizie dokonanych przez dwa totalitarne systemy (nazistowski i sowiecki) zbrodni. Książka rozpoczyna się wielkim głodem na Ukrainie w latach 30 tych, wędruje po przez Holocaust i inne zbrodnie II wojny światowej, a kończy się powojennymi sowieckimi czystkami etnicznymi.

„Pomysł, aby zaprosić profesora do Wilna powstał od razu, jak tylko książka pojawiła się na rynku. Postanowiliśmy, że zrobimy wszystko, aby spotkać się i porozmawiać z profesorem” — oświadczyła Małgorzata Kasner, dyrektor Instytutu Polskiego oraz jedna z organizatorek spotkania. „Gdy przeczytałem tytuł tej pracy pomyślałem, że to miejsce, w którym znajdujemy się, najbardziej pasuje na to spotkanie. Ponieważ Litwa właśnie była pośrodku tych dwóch systemów” — dodał Jūras Banys, prorektor Uniwersytetu Wileńskiego i współgospodarz imprezy.
 
Holocaust nie ogranicza się tylko do jednego narodu

Podstawowa myśl teorii Snydera polega na tym, że historię postrzegamy z punktu widzenia własnego narodu lub państwa. Natomiast właściwa historia jest pewnym splotem różnych wątków: gospodarczych, politycznych, ideologicznych i instytucjonalnych. Historia narodu czy państwa zazwyczaj koncentruje się tylko na części tych wątków. Można znać cierpienia narodu polskiego czy litewskiego, ale praktycznie nic nie wiedzieć o cierpieniach Białorusinów czy Żydów. „Można znać doskonale historię narodu żydowskiego, ale nie móc wytłumaczyć Holocaustu. Bo Holocaust nie ogranicza się tylko do jednego narodu” — wytłumaczył amerykański historyk.
Koncentrowanie się tylko na pewnych wątkach zazwyczaj służy pewnym celom ideologicznym. „Na przykład apologeci sowietów przyznają się do zbrodni stalinowskich, podczas których wymordowano miliony własnych obywateli. Zawsze jednak dodają, że armia sowiecka zwyciężyła w II wojnie światowej, chociaż tak naprawdę między tymi faktami nie ma związku przyczynowo – skutkowego” — powiedział Snyder.
Z tego właśnie splotu wydarzeń i wątków powstała teoria „skrwawionych ziem”, czyli obszaru na którym dzisiaj znajdują się kraje bałtyckie, Białoruś, Ukraina i Polska. Mimo, że władza dwóch systemów totalitarnych (hitlerowski i stalinowski) rozpościerała się od Atlantyku do Oceanu Spokojnego, to właśnie na tym obszarze były dokonane największe zbrodnie. Według obliczeń Snydera i innych historyków, to właśnie tutaj w latach 30 i 40-tych ubiegłego stulecia zostało świadomie wymordowanych 14 milionów osób. „W swojej książce nie miałem za cel porównać dwa systemy, tylko spróbować wytłumaczyć jak doszło do zamordowania 14 milionów osób” — dodał historyk.

Zrozumieć Europę, zrozumieć zakres tamtej zbrodni

Ważnym aspektem pracy Snydera, na który on zwrócił uwagę podczas wykładu, jest rola państwa. Zdaniem historyka państwo jest potrzebne przede wszystkim mniejszościom narodowym, a nie większości. Co widać na przykładzie Żydów w czasie wojny. „W Rumunii czy na Węgrach szansa uratowania się dla Żyda była 1 z 2, czyli 50 proc.. To jest bardzo dużo. Bo gdy spojrzymy na terytoria bezpośrednio okupowane przez Niemców, tam gdzie państwo zostało zburzone, taką szanse miał już tylko 1 z 20” — poinformował Snyder.
Dlatego, jego zdaniem, rozpatrując jakiś problem trzeba dostrzec jak najwięcej niuansów. „Jeśli chcemy zrozumieć historię Europy, musimy zrozumieć olbrzymi zakres tamtej zbrodni” — podsumował swoją ideę Tymothy Snyder.

Timothy D. Snyder  – amerykański historyk, profesor Yale University, specjalista z zakresu historii nowożytnego nacjonalizmu i historii Europy Środkowej oraz Wschodniej. Współpracował z uniwersytetami w Paryżu, Wiedniu, Warszawie, Pradze i Harvard University.  Jest m.in. autorem cenionej pracy „The Reconstruction of Nations: Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus, 1569-1999” (Rekonstrukcja narodów: Polska, Ukraina, Litwa i Białoruś, 1569-1999), w której stara się prześledzić ewolucję świadomości narodowych w I Rzeczypospolitej i na jej ziemiach aż do naszych czasów.

Książka „Skrwawione ziemie: Europa między Hitlerem a Stalinem” ukazała się na Litwie w 2011 r. Organizatorem spotkania był Instytut Polski, Uniwersytet Wileński, ambasada USA na Litwie oraz wydawnictwo „Tyto alba”.

pl.delfi.lt
Wszelkie informacje opublikowane na DELFI zabrania się publikować na innych portalach internetowych, w mediach papierowych lub w inny sposób rozpowszechniać bez zgody DELFI. Jeśli zgoda DELFI zostanie uzyskana, trzeba obowiązkowo podać DELFI jako źródło.
|Populiariausi straipsniai ir video
Įvertink šį straipsnį
Norėdami tobulėti, suteikiame jums galimybę įvertinti skaitomą DELFI turinį.
(0 žmonių įvertino)
0

Top naujienos

Naujai viruso bangai rudenį reikia ruoštis jau dabar: modernios priemonės patikrai pasieniuose jau egzistuoja (204)

Atsižvelgiant į jau turimas žinias apie koronavirusą ir sezoniškumą, yra nemaža rizika, kad...

Koronavirusas Baltarusijoje: rizikuoja jau ne tik Lietuva, bet ir visa ES (220)

Iš pradžių Baltarusija neigė koronavirusą ir netgi juokėsi iš galimos pandemijos. Šiuo metu...

Ambicingame 6,3 mlrd. plane Lietuvai pasigedo kelių esminių akcentų: planuojame nubėgti maratoną, bet vos paeiname (89)

Finansų ministerijos pristatyme ilgalaikių investicijų ekonomikos skatinimui plane iš viso...

Orai: atsitraukus lietui aplankys vasariška šiluma (5)

Antradienio naktį Lietuvoje savo pozicijas sustiprins aukšto atmosferos slėgio sūkurys. Debesų...

Vašingtono sprendimas – JAV antausis Maskvai ar dar vienas smūgis Europos kariniam saugumui (327)

Viena vertus, Vašingtonas aiškiai parodė Rusijai jos vietą. Kita vertus, tai rodo ir vis...

Veryga: karantiną bus siūloma pratęsti ir vasarą papildyta 15.15 (952)

Spaudos konferencijoje ministras Aurelijus Veryga sakė, kad karantiną bus siūloma pratęsti ir...

Viktoras Bachmetjevas

Esminiai dalykai: pokalbis su Algirdu Davidavičiumi: ką labiausiai pasaulyje norėtų pakeisti filosofas? (1)

Jūsų dėmesiui jau antroji atsinaujinusios laidos „ Esminiai dalykai “ dalis. Šį kartą...

Vilčių nugalėti koronavirusą teikia jau seniai sukurta vakcina (46)

Didelis sergamumas ir mirtingumas nuo tuberkuliozės . Tokiais liūdnais pasiekimais pasaulyje...

Veždama neįgalų tėvą namo 15-metė dviračiu numynė 1200 km (19)

15-metė Jyoti Kumari išvyko iš savo kaimo ir numynė dviračiu 1200 km, veždama ir neįgalų...

62-ejų Sharon Stone bėgantys metai – nė motais: filmų ikona gerbėjus lepina kadrais vien su bikiniu, nesivargina ir dėl grimo (49)

Amerikiečių aktorė, prodiuserė ir buvęs modelis Sharon Stone surado saulėtąją laikotarpio,...

|Maža didelių žinių kaina