aA
W niedzielę 21 lipca w wieku 94 lat zmarł Leon Brodowski, założyciel i przewodniczący Ogólnopolskiego Klubu Miłośników Litwy, wieloletni redaktor naczelny pisma „Lithuania”. Jak informuje portal PL DELFI Jadwiga Siedlecka-Siwuda ostatnie pożegnanie ze zmarłym odbędzie się w piątek, 26 lipca o godz. 10.00 w kościele św. Boromeusza na Starych Powązkach, po czym nastąpi złożenie urny z prochami w grobie rodzinnym.
© Shutterstock nuotr.

Leon Brodowski był z wykształcenia doktorem nauk prawnych, publicystą, działaczem społecznym. Najbardziej znany jest jednak z tego, że w 1988 r. powołał do życia Ogólnopolski Klub Miłośników Litwy (OKML) i przez kilkanaście lat stał na jego czele, aktywnie działając na niwie współpracy Warszawy z Wilnem. Redagował wydawany przez Klub kwartalnik „Lithuania”. Pytani przez PL DELFI rozmówcy z różnych środowisk zgodnie twierdzą: mało kto uczynił dla dialogu polsko-litewskiego tak wiele jak właśnie Brodowski.

Król: Romantyzm celów, pozytywizm środków

„Myśliciel i społecznik, idealista i pragmatyk w jednej osobie. Człowiek, któremu dane było aktywnie towarzyszyć czterem epokom – międzywojniu, wojnie, komunizmowi i wolnej Polsce. Kierował się zasadą: romantyzm celów – pozytywizm środków, i był jej wierny do końca” – wspomina zmarłego w rozmowie z PL DELFI wicemarszałek Sejmu III kadencji, parlamentarny działacz na rzecz stosunków polsko-litewskich Jan Król. „Wraz z nim odchodzi pokolenie ludzi, dla których służba sprawie była istotą ich aktywności” – dodaje były polityk Unii Wolności.

Bajcar: Połączeni doświadczeniami ze Wschodem

„Jego pasją życiową stała się działalność służąca zbliżeniu Polski z jej sąsiadami na Wschodzie, z którymi połączyły nas wspólne doświadczenia historyczne i budowanie nowej przyszłości po obaleniu systemu totalitarnego. Celem głównym została na długo Litwa, która najwcześniej i najmocniej, jeszcze w 1988 r., wyraziła swoje dążenie do wolności” – mówi naszemu portalowi Adam Bajcar, działacz Ogólnopolskiego Klubu Miłośników Litwy, redaktor pisma „Lithuania” i szef Towarzystwa Polska-Ukraina.

„Spośród wielu inicjatyw, jakimi ożywił działalność Klubu Miłośników Litwy należy wymienić przede wszystkim organizowanie wielkich międzynarodowych konferencji i znaczących spotkań seminaryjnych poświęconych problemom Europy Środkowo-Wschodniej z udziałem przedstawicieli tych krajów. Najwięcej spotkań było z litewskimi intelektualistami i politykami. W konferencji na Wigrach w 1997 r. uczestniczyli Czesław Miłosz i Tomas Venclova. Szerokiej prezentacji poglądów autorów z różnych krajów służył kwartalnik „Lithuania”, wychodzący w latach 1990-2007 pod jego redakcją” – dopowiada Bajcar.

Siedlecka-Siwuda: Szedł pod prąd, tworzył podstawy stosunków

„Miałam szczęście towarzyszyć Mu przez ostatnie 18 lat jako sekretarz OKML, stowarzyszenia, które założył po dwóch latach przygotowań, 10 grudnia 1988 r. Wtedy jeszcze niewielu wierzyło w wolną Polskę i Litwę” – podkreśla w rozmowie z PL DELFI Jadwiga Siedlecka-Siwuda, autorka książek poświęconych Litwie i Mikalojusowi Konstantinasowi Čiurlionisowi. „Tym, co mnie urzekło, była Jego miłość do człowieka, absolutny brak pretensji do losu za życie trudne, w czasach wymagających odwagi. Często podkreślał, że należał do ludzi, którzy zawsze idą pod prąd historii. Jego mieszkanie przy ul. Dąbrowskiego na warszawskim Mokotowie było miejscem spotkań i dyskusji nad rolą Polski jako awangardy w budowaniu związków gospodarczych, naukowych i kulturalnych z naszymi wschodnimi sąsiadami. Leon Brodowski tworzył podstawy tych stosunków, pozyskując dla idei współpracy polityków, ludzi kultury, naukowców i studentów” – mówi naszemu portalowi Siedlecka-Siwuda.

Miłość do żony

Brodowski był nie tylko wielkim działaczem, ale także… zwyczajnym mężem. „Podziwiałam Jego nie gasnącą miłość do żony. Zawsze uśmiechnięta Pani Danusia przyjmowała tabuny gości i członków Klubu, dyplomatów przed wyjazdem na placówki do krajów Europy Środkowo-Wschodniej, którzy tutaj otrzymywali informacje z pierwszej ręki, gości z Litwy, Białorusi itd. Niezwykle wymagający wobec nas, członków Klubu, zgromadził dzięki swej charyzmie i cechom przywódczym grono osób redagujących kwartalnik „Lithuania” – dodaje Siedlecka-Siwuda.

Humanizm integralny

„Jego poglądy ukształtowane w młodości, podczas studiów na Uniwersytecie Wileńskim, przez ks. Henryka Hlebowicza, Henryka Dembińskiego, ks. Jana Zieję i Jerzego Brauna, o których pisał w swoich książkach, doprowadziły go do humanizmu integralnego. Jakość życia w zgodzie z człowiekiem i Bogiem nadawała Jego życiu głęboki sens. Odszedł mędrzec, pielgrzym idący środkową drogą między ekstremami, dobry i skromny Człowiek dialogu polsko-litewskiego” – charakteryzuje zmarłego działaczka OKML.

Zakarevičienė: we wdzięcznej pamięci Litwinów

Ambasador Litwy w Polsce Loreta Zakarevičienė, pytana przez PL DELFI, wspomina: „przyjaźnił się z wieloma Litwinami: politykami, naukowcami, ludźmi kultury. Stworzony przez niego zespół podobno myślących ludzi skutecznie przyczynił się do umacniania przyjaznych kontaktów pomiędzy środowiskami naukowymi i młodzieżą akademicką obu krajów, do przezwyciężania stereotypów i początkowej nieufności po to, żeby zwyczajnie się przyjaźnić i wzajemnie się poznawać”. I dodaje: „za swoją działalność dla pojednania polsko-litewskiego Leon Brodowski był w 2001 r. uhonorowany orderem Wielkiego Księcia Litewskiego Gedymina. Wyjątkowa osobowość, jak również dzieło Leona Brodowskiego pozostanie we wdzięcznej pamięci Litwinów mieszkających w kraju i w Polsce” – tyle przedstawicielka dyplomatyczna Litwy w Warszawie.

Dodatek:

Leon Brodowski – urodzony 3 listopada 1918 r. w Mińsku Litewskim, ówczesnej stolicy Białoruskiej Republiki Ludowej. W okresie II RP ukończył gimnazjum humanistyczne im. Króla Zygmunta Augusta w Wilnie. Studiował na Wydziale Prawa i Nauk Społecznych Uniwersytetu Stefana Batorego, studia prawnicze dokończył już po 1945 r. na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Napisał pracę magisterską na temat „Samorząd rad zakładowych”. W 1971 r. obronił doktorat na Uniwersytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu na podstawie pracy „Ideologia Henryka Dembińskiego a postępowy nurt polskiej inteligencji”. Wcześniej, w latach sześćdziesiątych, opublikował pracę „Spotkanie humanizmów” na temat najtrudniejszych problemów dialogu katolików z marksistami, za którą otrzymał nagrodę PAX im. Włodzimierza Pietrzaka. Przez szereg lat działał w Stowarzyszeniu PAX, jednak po 1956 r. jego drogi z organizacją zaczęły się z różnych powodów rozchodzić.
Największą sławę Brodowskiemu przyniósł powstały jesienią 1988 r. Ogólnopolski Klub Miłośników Litwy, w którego prace angażowali się zarówno Polacy, jak i Litwini, w tym wielkie nazwiska jak Vytautas Landsbergis, Virgilijus Čepaitis czy Czesław Okińczyc. Od 1988 r. jako przewodniczący zarządu Klubu wraz z żoną Danutą rozwijał intensywną i wielostronną działalność OKML w Polsce i na Litwie: prelegencką, wydawniczą, edukacyjną. Stał także na czele redakcji ukazującego się od 1990 r. do 2007 r. prestiżowego kwartalnika „Lithuania”. Leon Brodowski był odznaczany wysokimi odznaczeniami państwowymi przez Litwę. Zmarł 21 lipca 2013 r. w Warszawie.

Wszelkie informacje opublikowane na DELFI zabrania się publikować na innych portalach internetowych, w mediach papierowych lub w inny sposób rozpowszechniać bez zgody DELFI. Jeśli zgoda DELFI zostanie uzyskana, trzeba obowiązkowo podać DELFI jako źródło.
Zostaw komentarz
albo komentuj anonimowo tutaj
Publikując komentarz zgadzasz się z zasadami komentowania
Czytaj komentarze Czytaj komentarze

Top naujienos

Trumpas griebiasi pirmtako išbandytos taktikos: praėjusį kartą tai padėjo sugriauti Kremliaus imperiją (121)

JAV prezidentas Donaldas Trumpas žengia savo pirmtako Ronaldo Reagano keliu. Ketvirtadienį...

Užkalnis: užaugo kvailių karta, kuriai viskas gyvenime yra netyčiukas (66)

Manęs paklausė – ką svarbiausio reikėtų įskiepyti vaikui XXI amžiuje. Čia Instagramo stories...

Vairuotojams siunčia skubų perspėjimą: kai kurios gatvės nepravažiuojamos, keliuose – chaosas sniego neatlaikę medžiai griuvo ant automobilių  (210)

Penktadienis daugeliui vairuotojų prasidėjo itin prastomis nuotaikomis keliaujant į darbą. DELFI...

Putiną sutiko kaip superžvaigždę: pakelti naikintuvai, uždarytos gatvės ir plūstanti minia

Serbijos prezidentas Aleksandras Vučičius sausio 17 dieną Rusijos prezidentui Vladimirui Putinui...

Globos namuose augančių vaikų seserys šaukiasi pagalbos: juos nori atskirti ir išvežti į užsienį (860)

„Jie nenori būti įvaikinti į užsienį ir išskaidyti po vieną, po du“, – teigė su DELFI...

Į Palangą sugrįžo iš Londono ir atidarė restoraną išskirtinėje miesto vietoje (67)

Į didelius miestus gyventi išvažiuojantis jaunimas – mažesnių miestų ir miestelių, net ir...

Lukučiu vadinamam jauniausiam „X Faktoriaus“ dalyviui dalyvavimas šou apkarto: pamatė tamsiąją tokių projektų pusę

Kiekvieną savaitę muzikiniame šou „X Faktorius“ įtampa kaista. Šį sekmadienį dalyviai...

Pasiūlymas uždirbti 2 tūkst. eurų atsirūgo: darbdavys nemoka pinigų, grasina susidoroti (236)

Į DELFI redakciją kreipėsi darbuotojas Marius (vardas pakeistas – DELFI), kuriam darbdavys neva...

Nėštumas vyresniame amžiuje: medikė įvardino, koks amžius tinkamiausias susilaukti vaikų (9)

Karjera, greitas gyvenimo tempas, pasikeitęs visuomenės požiūris – daugybė priežasčių per...

„Žalgiriui“ – tiesos akimirka: kodėl pralaimėjimas net ir vienu tašku būtų pražūtingas? (47)

Net septyni žaidėjai iš NBA lygos – tokia yra penktadienio vakarą Kauną šturmuosiančios...