aA
Kontynuujemy cykl artykułów poświęcony 100 - leciu Kościoła Opatrzności Bożej i Serca Jezusowego w Wilnie. Dzisiaj zapraszamy na krótki zarys historii nieistniejącego kościoła.
Jubileusz 100-lecia kościoła Opatrzności Bożej w Wilnie
Jubileusz 100-lecia kościoła Opatrzności Bożej w Wilnie
© Autoriaus nuotr.

W XIX w. w naszym kraju był zniesiony publiczny kult Serca Jezusowego. W styczniu 1906 roku parafianie kościoła Wszystkich Świętych w Wilnie zwrócili się do władzy duchownej i świeckiej, z prośbą publicznego nabożeństwa na cześć Najświętszego Serca i wzniesienia w Wilnie pod tym wezwaniem świątyni, by Ona ratowała kraj przed rewolucyjną pożogą.

Złożono na ten cel nieco grosza, a bogobojna rodzina Szabłowskich ofiarowała pod nowy kościół niemały plac na przedmieściu Nowe Zabudowania. J. E. Biskup Wileński baron Edward de Ropp, z inicjatywy księdza prałata Karola Lubiańca, zaprosił do zrobienia projektu architekta Antoniego Wiwulskiego. 14 marca 1909 roku komitet budowy Kościoła Serca Jezusowego złożony z 15 osób, wobec J. E. Administratora diecezji wileńskiej Księdza Kanonika Kazimierza Michalkiewicza, zgodził się do zastosowania żelazo-betonu w proponowanych przez Wiwulskiego szczegółach.

Na skutek tak poważnej decyzji, zdecydowano przedstawić do władz rządowych na zatwierdzenie sporządzonego projektu. Nagła śmierć w tym czasie jednego z członków rodziny Szabłowskich stała się powodem wielkiego zmitrężenia sprawy. Pozostała małoletnia dziatwa; nie można więc było sporządzić aktu darowizny. Parę lat zużyto na znalezienia wyjścia, i w ostateczności wypadło pomyśleć o innym placu. Znaleziono go przy zbiegu ulic Archanielskiej (ul. Vytenio) i Tambowskiej (ul. A. Vivulskio). Trzeba było zapłacić za niego z ukwestwowanych pieniędzy około czterdziestu tysięcy rubli. W grudniu 1912 r. uzyskano pozwolenie ministerium na budowę kościoła.

Budowę rozpoczęto w roku 1913. Zostały wzniesione mury, zamknięto nawę główną. Rozpoczęto wznoszenie wieży i prezbiterium. Prace nad budową przerwała I wojna światowa i przedwczesna śmierć projektanta 10 stycznia 1919 r. Wiwulski został pochowany w krypcie pod kościołem.

Pomimo nieprzychylnej sytuacji, mieszkańcy miasta Wilna nadal podziwiali we wzniesionych nawach wysokie, smukłe filary (jakby gotyckie), wielką ilość utworów dla światła płynącego z naw bocznych. Filary dźwigały beczkowe sklepienie. Sztuczne pilastry w bocznych nawach, łukiem zakończone okna, boczne wieżyczki, dodane do bryły kościoła – jakby powtarzały kanony gotyckiej katedry.

Ksiądz z Polski Jerzy Lech Kontkowski, autor pamiętnika z Wileńszczyzny "Korzenie” (rok wydania – 2010), w taki oto sposób wspomina swój pobyt w tym kościele podczas Mszy św. (1943 – 1945):

"Byłem jakby w jednym ramieniu transeptu i po przekątnej widziałem nawę główną lub prezbiterium. Widziałem wielkie puste ściany ceglane, filary żelbetowe i duży pusty prostopadłościan mensy ołtarza głównego”.

W czasie międzywojennym nie było wiadomo, czy uda się dokończyć budowlę. Niektórzy twierdzili, że trudno było zdobyć środki finansowe, niezbędne do realizacji tego ambitnego zamierzenia. Tym niemniej w latach 30-tych XX w. zdecydowano dokończyć budowę według nowego projektu, opartego na szkicach Wiwulskiego. Projekt zakładał kościół z kopułą-posągiem Chrystusa o wysokości 68 metrów i monumentalną wieżą o wysokości 108 m, bowiem według zamierzeń twórcy kościół miał się wpisać swoją sylwetką w panoramę Wilna. Na przeszkodzie stanął jednak sprzeciw konserwatywnych kręgów kościelnych, którym nie przypadła do gustu śmiała wizja świątyni, a także kwestie finansowe i techniczno-wykonawcze.

Po II wojnie światowej do 1960 roku 6 czerwca kościół Najświętszego Serca Jezusowego spełniał posługi religijne, kiedy to w czasach Litwy Sowieckiej zaadoptowano go na salę sportową. W krótkim czasie został rozebrany, a na jego fundamentach wzniesiono Pałac Kultury Budowlanych. Szczątki architekty Antoniego Wiwulskiego przeniesiono na cmentarz Rossy, a część wyposażenia kościoła oraz cudowną figurę Matki Bożej Królowej Świata przeniesiono do filii – kościoła Opatrzności Bożej na Dobrej Radzie w Wilnie, który w niedzielę (13 października) o godz. 11.00 rozpocznie uroczyście świętować Jubileusz stulecia.

pl.delfi.lt
Wszelkie informacje opublikowane na DELFI zabrania się publikować na innych portalach internetowych, w mediach papierowych lub w inny sposób rozpowszechniać bez zgody DELFI. Jeśli zgoda DELFI zostanie uzyskana, trzeba obowiązkowo podać DELFI jako źródło.
|Populiariausi straipsniai ir video
Įvertink šį straipsnį
Norėdami tobulėti, suteikiame jums galimybę įvertinti skaitomą DELFI turinį.
(0 žmonių įvertino)
0

Top naujienos

Verslininkų kovoje dėl milijonų – areštuoti prabangūs butai ir namas Vilniuje (95)

Praeityje sėkmingo verslininko Vidmanto Kučinsko sūnus Justas , sutuoktinės Rimgailė ir...

Darius Kuolys: ar verta buvo tapti šunsnukių valstybės lyderiu? (266)

„Pažvelkime į intelektualinę prezidento komandą. Kaip būtų puiku, jei joje būtų skirtingai...

Gyvai / Delfi rytas. Sinoptiko prognozė apie vasaros orus ir socialinių tinklų įtaką mūsų psichikai

Karantinas pakoregavo mūsų išlaidas, SEB banko inicijuotas tyrimas parodė, kad vis tik gegužę...

Ar tikrai visi laukia, kada bus atšauktas karantinas? Visuomenės apklausoje – kitokios nuotaikos blogiausiai jaučiasi jaunesni nei 30 m. žmonės

Nors vis dažniau kalbama apie esą pribrendusią būtinybę nutraukti įvestą karantiną Lietuvoje,...

Didžiausias pasaulyje karantinas 12 mln. žmonių įstūmė į visišką skurdą (49)

Abdulas Kareemas buvo priverstas palikti mokyklą ir užsiimti atsitiktiniais darbais, pvz., taisyti...

Požėla: nušautas policijos pareigūnas apsaugos liemenės nedėvėjo (70)

Preliminariais duomenimis, penktadienį Mažeikių rajone Birbiliškės kaime nušautas policijos...

Amerika apimta chaoso: didmiesčiuose įvesta komendanto valanda, skelbiama, kad Trumpas buvo pasitraukęs į slėptuvę Mineapolyje sunkvežimis įsirėžė į minią (242)

JAV prezidentas Donaldas Trumpas buvo pasitraukęs į požeminę slėptuvę Baltuosiuose rūmuose...

Nuo pirmadienio švelninamas karantinas: leidžiami renginiai, atveriamos sienos ir dalis mokyklų (52)

Nuo pirmadienio Lietuvoje dar labiau švelnėja karantino sąlygos: leidžiami masiniai renginiai,...

Dietistė: iš visų ledų rūšių viena yra vertingesnė nei kitos (27)

Plombyras, pieniški, grietininiai ar vaisiniai – pasirodo, visos šios trys ledų rūšis skiriasi...

Kelionėms į darbą nutarė visiškai atsisakyti automobilio: nauji įpročiai sutaupo tūkstančius eurų (6)

Neracionalu, nepatogu, o dviračiu greičiau – taip kalbinti pašnekovai atsiliepė apie automobilio...

|Maža didelių žinių kaina