aA
Historycy nie mają wątpliwości, że Powstanie Styczniowe to był ostatni okres naszej wspólnej historii i nie może być zrozumiany, jeśli nie rozumie się tradycji Wielkiego Księstwa Litewskiego, stwierdził w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” prof. Alfredas Bumblauskas, znany litewski historyk.
Alfredas Bumblauskas
Alfredas Bumblauskas
© DELFI / Valdas Kopūstas

Rok 2013 na Litwie i w Polsce został ogłoszony rokiem Powstania Styczniowego. „Najpierw była inicjatywa ówczesnej przewodniczącej Sejmu Ireny Degutienė oraz ministra spraw zagranicznych Audronisa Ažubalisa, by rok 2013 był na Litwie Rokiem Powstania Styczniowego. To był pomysł prawicy, ale w Sejmie przeszedł właściwie jednomyślnie. W ślad za tym wydano dekret rządowy” – wytłumaczył Bumblauskas.

Nacjonalistyczne podejście

Historyk obawia się, że obchody na Litwie mogą mieć wydźwięk nacjonalistyczny. „W duchu tautininkai, czyli litewskich narodowców, takiej litewskiej endecji. Jeśli wczytać się w oficjalną deklarację zapowiadającą obchody 150. rocznicy Powstania Styczniowego, to można tu znaleźć pragmatyzm polityczny. Wyraża się w chęci podkreślenia historycznych związków łączących Litwę z sąsiadującymi państwami. Mówi się, że powstanie wywarło wielki wpływ na losy Litwy, Polski i Białorusi. Ale w deklaracji jest też sugestia, że powstanie u nas było walką o wolną Litwę” – sądzi Bumblauskas.

Jeszcze Polska nie zginęła, póki Żmudzini żyją

Zdaniem profesora są pewne tendencje w litewskiej historiografii, które udowodniają, że Powstanie Styczniowe było litewskim zrywem niepodległościowym. Bumblauskas jest sceptyczny wobec takich koncepcji. „A warto przypomnieć, że żmudzcy chłopi walczący w powstaniu śpiewali: „Dabar Lenkai ne prapuolei koi Žemaičiai". Czyli „Jeszcze Polska nie zginęła, póki Żmudzini żyją". Nie można zaprzeczać pewnej świadomości historycznej. Kim był przez wieki prawdziwy Litwin? Mówi o tym katechizm Litwina patrioty. Litwin kocha wolność i szanuje litewskie statuty” – wyjaśnia Bumblauskas.

Statuty litewskie, według litewskiego naukowca, to spuścizna Wielkiego Księstwa Litewskiego, a ten okres na Litwie często bywa pomijany. „Najważniejsze, by eksponować herb z Powstania Styczniowego, pod jakim powstańcy szli do boju – Orzeł, Pogoń i Archanioł Michał. Pewne idee, o których mówił Jerzy Giedroyc, są przecież nadal aktualne, choć o nich się zapomina” – dodaje historyk.

W br. na Litwie odbędzie się szereg imprez poświęconych tamtym wydarzeniom. „Trochę ironicznie patrzę na konferencje, nawet jeśli jestem ich organizatorem. Uważa się, że jeśli historycy się dogadają, to wiele zmieni. Nieprawda. To nic nie daje. Nie udaje się nam zmienić myślenia ludzi. I mówię to też jako człowiek, który dwadzieścia lat współpracuje z telewizją” – ironizuje Bumblauskas.

pl.delfi.lt
Wszelkie informacje opublikowane na DELFI zabrania się publikować na innych portalach internetowych, w mediach papierowych lub w inny sposób rozpowszechniać bez zgody DELFI. Jeśli zgoda DELFI zostanie uzyskana, trzeba obowiązkowo podać DELFI jako źródło.
|Populiariausi straipsniai ir video
Įvertink šį straipsnį
Norėdami tobulėti, suteikiame jums galimybę įvertinti skaitomą DELFI turinį.
(0 žmonių įvertino)
0

Top naujienos

Skvernelis pažėrė kritikos rinkimų laimėtojams: negaliu sutikti su tokia taktika, nes kalbame apie koronaviruso valdymą (44)

Ministras pirmininkas Saulius Skvernelis penktadienio rytą feisbuke dabartinę epidemiologinę...

NT ekspertai nesutaria, kas dabar laukia būsto rinkos: pirkti rekomenduoja tik keliais atvejais (223)

Dabartinė koronaviruso situacija pasaulyje ir ypač Lietuvoje kelia nerimą ir būstą ketinusiems...

Koronavirusas pražudo ne tik vyresnius: Razmuvienė paaiškino, kodėl (412)

Eksponentiškai augant užsikrėtimų koronavirusu atvejų skaičiui daugėja ir mirusiųjų nuo...

„Kanų liūtai“: geriausios iš geriausių 2010 – 2020 metų reklamos

Juokingiausios, dramatiškiausios ir pačios įdomiausios dešimtmečio reklamos – vienoje vietoje....

Koronavirusas patvirtintas dar vienam Seimo nariui (47)

Seimo narys , Tėvynės sąjungos – Lietuvos krikščionių demokratų ( TS–LKD ) partijos narys...

JAV imunologas: gyvenimas normalizuosis tik 2022-aisiais užfiksuotas milžiniškas skaičius naujų COVID-19 atvejų (82)

Komentuodamas rudeninį COVID-19 atvejų šuolį, JAV imunologas Anthony Fauci išreiškė mintį,...

Paulius Gritėnas. Ar Lietuvos draugystė su Lenkija bus pagrįsta tylėjimu?

Lenkijos Konstituciniam Teismui praėjusią savaitę priėmus sprendimą, kad nėštumo nutraukimas...

Koronavirusu užsikrėtė Mazalų šeima: prabilo apie nepavydėtinus simptomus ir žmonių savanaudiškumą

Koronaviruso situacija šalyje neramina ne vieną. Pandemijos statistika kone kasdien pasiekia vis...

Šaltiniai: kandidatas į VPT vadovus – Darius Vedrickas

Viešųjų pirkimų tarnybai ( VPT ) vadovauti artimiausiu metu bus siūlomas viešosios įstaigos...

Nuo penktadienio ribojami renginiai, prekybos vietose – pirkėjų srautai (109)

Nuo penktadienio siekiant sustabdyti koronaviruso ( COVID-19 ) plitimą šalyje įsigalioja...

|Maža didelių žinių kaina