aA
Chakasja leży bliżej Mongolii niż reszty świata, jest jedną z republik Federacji Rosyjskiej. Kraina w południowej części Syberii oddalona od Mazur od Mrągowa o prawie 8 tys. kilometrów. Dawniej zamieszkiwana przez Chakasów - staro turecki, 80 tys. naród zamieszkujący terytorium Kotliny Chakasko-Minusińskiej. W Chakasji żyje obecnie 108 narodowości, są wśród nich Rosjanie, Niemcy, Ukraińcy oraz Polacy. W Chakasji mieszka 6 tys. Polaków, przy czym w całej Syberii jest ich ponad 400 tys.
Mazurzy na Syberii
Mazurzy na Syberii
© Asmeninio archyvo nuotr.

Po kilku godzinach lotu linami międzynarodowymi i krajowymi możemy przenieść się do Abakanu - stolicy Chakasji. W Chakasji po dziś dzień istnieją dwie mazurskie wioski – Znamienka i Aleksandrówka, założone na przełomie XIX i XX wieku stały się jednym z niewielu miejsc na świecie, gdzie można obecnie usłyszeć gwarę mazurską.

Mazurskie wioski na Syberii - to nieznana w Polsce historia, gdyż całe mazurskie rodziny skuszone przez władze carskie obietnicą nadania ziemi wyruszały koleją do odległej Chakasji z nadzieją na lepsze życie. Mazurzy wyjechali na Syberię na przełomie XIX i XX wieku dobrowolnie. Dla wielu z nich ziemia ta była miejscem samorealizacji. Polski kosiarz i siewca znajdował tam dobre warunki do rozwoju swych gospodarstw. Wiele polskich fortun tkwiło korzeniami w sybirskiej ziemi.

Obecnie Aleksandrówka – pierwsza wieś mazurska powstała w miejscu tożsamym dla krajobrazu mazurskiego. Mieszkańcy zachowali wiele tradycji domu mazurskiego. Elementy kultury tradycyjnej - zwyczaje, obrzędy, wierzenia i folklor jest dobrze pamiętany i co najważniejsze praktykowany. Pani Berta z domu Pawlczyk – jedna z najstarszych mieszkanek tej wsi, mająca już ponad 80 lat potrafi do dziś opowiedzieć jak dawniej wyglądało w jej rodzinie wesele. Rozmawia nie tylko po polsku ale także w gwarze mazurskiej. Usłyszeć żywą mowę ludzi z Mazur tak daleko od Polski jest niesamowitym przeżyciem.

We wsi Znamienka żyje ponad 600 mieszkańców, mieszkają w drewnianych domach, stale są blisko natury. Domowa kuchnia pełna mazurskich przepisów opiera się na prostych produktach pochodzących z przydomowego ogrodu. Świeże warzywa i mleko prosto od krowy, chleb ze sklepu ale także z wiejskiej piekarni serwowany na śniadanie stanowi niezapomniany smak przyjaźni gospodarzy. Życie budzi się wcześnie rano, gdy wschodzi nad stepem słońce gospodarz wychodzi wyprowadzić krowy i konie na wypas, bierze flintę i rusza na tzw. ochotę czyli polowanie. Najpopularniejszym autem jest tu tradycyjny „Moskwicz”, wygodny i mocny, a przede wszystkim łatwy w użytkowaniu. Szerokie drogi jeździ się po nich stosunkowo bezpiecznie i wygodnie.

Rzadkie goście z Polski odwiedzając wsie Znamienkę i Aleksandrówkę od razu mogą porozmawiać w ojczystym języku i cieszą się z tego, że tak daleko od Polski Polacy mówią po polsku, na co mieszkańcy odpowiadają: „My nie mówimy po polsku, a gadamy i nie jest to polski, a raczej mazurski, bo jesteśmy Mazurami!”. To najprawdziwsza i tak bardzo żywą gwarą mazurską – taka jakiej dziś na Mazurach już prawie nie ma.

Mazurzy zarówno na Mazurach w Mrągowie jak i na Syberii mają własną historię ale wspólną dla nas potrzebę stanowienia tożsamości bliskiej kraju Ojczystego. Wiedza na ten temat a przede wszystkim utrwalenie tego dziedzictwa jest naszym celem.

Kultura tradycyjna jest częścią historii kultury a pamięć historyczna tworzy dialog miedzy pokoleniami. W mazurskich wioskach dziś na Syberii, żyją potomkowie dawnych Mazurów – to często trzecie i czwarte pokolenie. Rozmawiając z rdzennymi mieszkańcami tych wsi można wyciągnąć wnioski o niezwykłej wartości zapamiętanych wycinków z przeszłości Mazur. Społeczność Aleksandrówki oraz drugiej wsi Znamienki posiada charakter zamkniętych osiedli na kształt enklaw, zapewne właśnie dzięki temu udało się do dziś zachować większą cześć oryginalnej gwary mazurskiej i zwyczajów.

W Znamience mieszka obecnie ponad 60 rodzin polskich (dane administracji wsi Znamienki). Polacy w domu modlitwy baptystów czytają Biblię i modlą się po polsku. Od 1999 r. w wiejskiej szkole podstawowej odbywają się fakultatywne zajęcia z języka polskiego, obecnie w 3 grupach wiekowych języka polskiego uczą się 49 uczniów , co stanowi 45% uczniów szkoły. W Znamience prowadzi swoją działalność kulturalno-oświatową oddział Kulturalno-Narodowej Organizacji Społecznej „Polonia” Republiki Chakasji (poczynając od roku 1999 r., oddział nosi nazwę „Mazury”). Kieruje tym oddziałem nauczycielka języka polskiego Olga Szuszenaczewa (z domu Sysko). Na przełomie XX-XXI w. dzięki działalności polonijnej dzieciom ze Znamienki udało się odwiedzić ojczyznę swoich pradziadów. Wyjazdy te wspierają Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”, fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”. W lecie 2011 roku dzięki Stowarzyszeniu „Zielone dzieci” oraz Hufca ZHP w Mrągowie udało się sprowadzić większe grupy dzieci i młodzieży na warsztaty artystyczne oraz pobyty harcerskie na ziemi mazurskiej. Potomkowie Mazurów zapoznali się z ziemią przodków i na pewno zawieźli do swoich domów cząstkę duszy pięknej krainy – Mazur.

Artiom Czernyszew - dziennikarz z Syberii, redaktor portalu Rodacy na Syberii uczestnik zgrupowania Inter Art Porolog przed Festiwalem Kulrtury Kresowej w Mrągowie

Współpraca Zofia Wojciechowska

pl.delfi.lt
Wszelkie informacje opublikowane na DELFI zabrania się publikować na innych portalach internetowych, w mediach papierowych lub w inny sposób rozpowszechniać bez zgody DELFI. Jeśli zgoda DELFI zostanie uzyskana, trzeba obowiązkowo podać DELFI jako źródło.
|Populiariausi straipsniai ir video
Įvertink šį straipsnį
Norėdami tobulėti, suteikiame jums galimybę įvertinti skaitomą DELFI turinį.
(0 žmonių įvertino)
0

Top naujienos

Lietuva stebi grėsmingas tendencijas dėl koronaviruso plitimo pasaulyje: „antros bangos kilimas yra žaibiškas“ papildyta 14:57 val. (80)

Sveikatos apsaugos ir susisiekimo ministrams pavesta pasiruošti, kokių priemonių būtų imamasi,...

Skvernelis vėl prakalbo apie privalomas kaukes: jeigu norime grįžti į kovo situaciją – būkime toliau atsipalaidavę (139)

Ministras pirmininkas Saulius Skvernelis Vyriausybės posėdyje užsiminė apie galimą tam tikrų...

Etiketo ekspertas: pasielgęs kitaip, Nausėda būtų apkaltintas šou darymu (14)

Valstybės dienos minėjimo metu prapliupęs lietus paįvairino Tautiškos giesmės giedojimo...

Prisipirkę pažymų dėl koronaviruso 276 keleiviai atskrido į Romą. Dabar visi izoliuoti (29)

Daugiau kaip 200 Bangladešo piliečių, atskridusių į Romą specialiu reisu iš Dakos, paskirtas...

Austrija perspėja gyventojus dėl dar trijų valstybių: nekeliaukite ten Nyderlandai irgi imasi draudimų

Austrijos užsienio reikalų ministras Alexanderis Schallenbergas išleido perspėjimus dėl...

Po pakeistos eismo tvarkos Vilniaus senamiestyje – chaosas: „Volvo“ vairuotojas net spruko iš eismo įvykio vietos (149)

Nuo liepos 7-osios, antradienio, Vilniaus Senamiestyje įsigaliojo nauja kilpinio eismo tvarka: nuo...

Apdovanojimą už darbą karščiausiame COVID-19 taške atsiėmęs gydytojas: ateina antra banga (225)

Trečiadienį Vilniaus universitetinėje ligoninėje Santaros klinikose Sveikatos apsaugos...

2 vaikų mama papasakojo apie specialistų elgesį po COVID-19 tyrimo: trys dienos kaip ant adatų (13)

Mano COVID-19 istorija. Buvo ketvirtadienis. Temperatūra pakilusi jau antrą parą.

Penki produktai, kurių niekada neturėtumėte kepti ant grilio (13)

Kepsniai, mėsainiai, pora lašišos gabalėlių, daržovės, vaisiai – atrodo, kad ant grilio...

Ekonomistai įvertino netikėtus rodiklius: gyvenimo kokybe prisivyti Vakarų Europą galime daug greičiau (172)

Kol kas piešiamas gana optimistiškas Lietuvos ekonomikos scenarijus. Tai byloja dar antradienį...

|Maža didelių žinių kaina