aA
Uchwalenie nowego budżetu UE spotyka się z ciepłym przyjęciem w Tallinnie, gdzie klasa polityczna już myśli o wykorzystaniu środków na Rail Baltica oraz modernizacji wsi.
Bałtycki budżet UE
© Shutterstock nuotr.

Umiarkowane zadowolenie panuje w Rydze, gdzie rządząca partia mówi o sukcesie, rozczarowana jest jednak opozycja oraz rolnicy, którym na wyrównanie w dopłatach bezpośrednich pozostanie czekać aż do 2019 r. Premier Dombrovskis broniąc osiągniętego kompromisu, wskazuje, że wzrost finansowania budżetowego dla Łotwy wyniesie aż 15% w porównaniu z 10% wywalczonymi przez Litwę i to się liczy.

Możliwość weta

Przed unijnymi negocjacjami dużo mówiło się o wecie, przynajmniej na Łotwie. „Sądzę, że widzę możliwość weta. Możliwość weta premier ma w kieszeni. Ale należy spojrzeć, jakie będą propozycje” – zapowiadała przed szczytem minister rolnictwa Laimdota Straujuma („Jedność”). Szczególnie delikatną sprawą były bezpośrednie dopłaty dla rolników, które na Łotwie pozostają najniższe w Europie. Nie są wysokie także na Litwie i w Estonii. Formą nacisku rządów w Wilnie, Rydze i Tallinnie na Unię Europejską miały być demonstracje lokalnych rolników pod budynkiem Rady Europejskiej. Do weta, w przypadku niedobrych rozwiązań budżetowych, wezwał premiera Łotwy opozycyjny Związek Zielonych i Rolników (ZZS), który jeszcze w zeszłym roku zawarł z szefem rządu pakt o obronie interesów wsi. Wg listopadowej propozycji Hermana Van Rompuya dopłaty do jednego hektara w krajach bałtyckich miały wynieść od 2019 r. 196 euro (138 łatów; obecnie pozostają na Łotwie na poziomie maksymalnie 63 łatów, unijna średnia wynosi 266 euro). Rolnicy z Łotwy zażądali jednak wyrównania opłat już od 2014 r.

W Tallinnie po negocjacjach odtrąbiono sukces. Wg prezydenta Estonii Europa otrzymała „zbalansowany i realistyczny budżet”. Toomas Hendrik Ilves podkreślił wagę pieniędzy płynących na modernizację: „dla całej Europy ważne jest rosnące finansowanie nauki i innowacji. Dla nas na wschodnim brzegu Bałtyku szczególną rolę odgrywa Fundusz Kohezji (…) Wg nowego budżetu będziemy mogli zbudować Rail Baltica”, a to dobra informacja także dla Finlandii i Polski. Warto zauważyć, że Estonia otrzymała w nowej perspektywie finansowej 5,89 mld z 960 miliardów euro, czyli o 907 milionów więcej niż w okresie 2007-2013. Budżet zachwala jednoznacznie szef prawicowego gabinetu Andrus Ansip: „nie patrząc na zmniejszenie ogólnej wartości budżetu, Estonia może jednoznacznie uznać siebie za zwyciężczynię”.

Dodatkowe miliony

Łotewski rząd również mówi o sukcesie: udało się wytargować z UE dodatkowych 707 milionów euro. W latach 2014-2020 Łotwa uzyska 6,6 miliarda euro finansowania, z czego działka na Fundusz Kohezji wyniesie 4,23 mld euro (o 148 milionów więcej, niż proponowała Komisja Europejska jesienią ub. roku). Łotewscy rolnicy otrzymają 1,51 miliarda (259 milionów więcej niż planowano pierwotnie). Od 2019 r. dopłaty bezpośrednie dla rolników wyniosą 196 euro do hektara, czyli ulegną zrównaniu z Litwą i Estonią. Kraj nad Daugawą dostanie także 67 milionów euro na „rozwój wsi”. Wpłaty Łotwy do budżetu wyniosą 1,669 miliardów i będą niższe o 233 milionów niż w okresie 2007-2013. Wg ministra obrony i ważnego polityka „Jedności” Artisa Pabriksa „osiągnięto pozytywny rezultat. To optymalny wynik. O jakimś prawie do weta mogą mówić tylko ci, którzy nie orientują się w negocjacjach budżetowych”. Jak stwierdził premier Dombrovskis: „sytuacja jest taka, że choć rozmiar budżetu znacząco zmniejszony, w porównaniu z początkową propozycją Komisji Europejskiej, Łotwie udało się osiągnąć zwiększenie dochodów we wszystkich ważnych obszarach”. Ogółem wsparcie dla Rygi wyniesie 3 tys. euro na jednego obywatela, co sytuuje kraj nad Dźwiną na trzecim miejscu w UE.

Wg minister Laimdoty Straujumy premier Dombrovskis „o unijny budżet walczył do końca”. Choć wyniki dla rolników nie są dobre, „gdyby zastosować weto, Łotwa straciłaby jeszcze więcej”. W opinii szefowej resortu rolnictwa Łotwa została sama na placu boju porzucona przez Litwę i Estonię. Zdjęcie: Vita Razminoviča, Latvijas Republikas Ministru kabinets.

Dyktat UE

By nie było tak różowo premiera skrytykowała opozycja. Szef klubu poselskiego ZZS Augusts Brigmanis zwrócił uwagę na fakt, że szef rządu „poddał się dyktatowi UE” i „nie wypełnił porozumienia z ZZS”. Porozumienie zostało zwarte jeszcze w lutym 2012 r. – rząd zobowiązał się wówczas, że będzie dążył do osiągnięcia pułapu 80% europejskich dopłat dla rolników Łotwy. Wyrównanie finansowania miało się rozpocząć już w 2014 r., a nie jak zapisano w budżecie w 2019 r. Krytyczne głosy dają się słyszeć także z ust przedstawicieli Centrum Zgody oraz…. rządu. Wg minister rolnictwa Straujumy „bałtycka jedność” podczas tych negocjacji była „jedynie teoretyczna”, a premier Dombrovskis nie otrzymał wystarczającego wsparcia ze strony kolegów z Litwy i Estonii. „Każdy liczy na swoją korzyść. Najwyraźniej Litwa i Estonia były zadowolone” – dodała minister. Przy okazji szefowa resortu rozwiała nadzieję na możliwość korektury budżetu przez PE, na co wciąż liczy łotewska posłanka z ramienia rządzącej „Jedności” Sandra Kalniete, która walczy o zrównanie dopłat dla Łotyszy z dopłatami na Litwie, w Estonii i Rumunii już w 2017 r.

Zadowolony jest minister rolnictwa Estonii Helir-Valdor Seeder (Isaama ja Respublica Liit). „Podwyższenie dotacji do 196 euro za hektar – to najlepszy wariant, który można było na dziś osiągnąć. Mamy możliwość otrzymać pieniądze ze środków przeznaczonych na rozwój wsi i Estonia otrzyma z nich 50,7 mln euro więcej, niż mogliśmy liczyć wcześniej”. Rolnictwo Estonii dostanie zastrzyk w postaci 1,73 mld euro (o 500 mln więcej niż w okresie 2007-2013). Większa część tych pieniędzy, podobnie jak w poprzednim okresie budżetowym, zostanie przeznaczona nie na dotacje bezpośrednie, a na rozwój wsi.

Kolejny budżet, mimo że w całości mniejszy niż w latach 2007-2013, przybliża kraje bałtyckie do zasypania przepaści dzielącej je z resztą Europy. Na Łotwie z pewnością frustrację wywoła fakt, że dopłaty bezpośrednie wciąż pozostaną najniższe w Europie, można się spodziewać protestów opozycji w Sejmie. Są tylko niewielkie szanse, że pewnych korektur dokona Parlament Europejski. Ważne jest, by dobrze wykorzystać pieniądze zarówno dla rolników, jak i na rzecz spójności, dzięki czemu być wreszcie dojdą do skutku długo odkładane projekty tras komunikacyjnych między Baltikum a resztą Europy.

Polityka Wschodnia
|Populiariausi straipsniai ir video
Įvertink šį straipsnį
Norėdami tobulėti, suteikiame jums galimybę įvertinti skaitomą DELFI turinį.
(0 žmonių įvertino)
0

Top naujienos

Policija dar tiria savo veiksmus, bet ir be tyrimo matyti daugybė pažeidimų (132)

Mažeikių rajone, Viekšnių kapinėse, palaidotas 35-asis nepriklausomos Lietuvos istorijoje...

Šiemet atostogausime kitaip: skatinamas vietinis turizmas, bet ne visiems verslams tai padės (60)

Akivaizdu, kad šios vasaros atostogos gerokai skirsis nuo praėjusių vasarų, kai lietuviai, vos...

Vilniuje sutrikus vairuotojo sveikatai įvyko avarija: medikai kovoja dėl vyro gyvybės (8)

Pirmadienį Vilniuje įvyko avarija - susidūrė lengvasis automobilis „Volvo“ ir vilkikas...

Štai kas šiuo metu vyksta automobilių turguje: 4500 Eur kainuojantį automobilį prašo parduoti už 2500 (290)

Lietuvoje ir toliau laisvėjant karantinui, į normalų gyvenimą tikisi sugrįžti ir...

Agnė Keizikienė

Apie vaikų miegą nuo A iki Z: pamirškite bemieges naktis!

Ar žinojote, kad, anot tyrimų, susilaukus vaikų, moterys kas naktį netenka vidutiniškai po...

Monikai Kvietkutei gali tekti vėl minti teismų duris – kodėl Andrius Šedžius nemoka visų teismo priskirtų alimentų? (72)

Dainininkė Monika Kvietkutė , vaikštinėdama sostinėje, patikina labai laukianti karantino...

Turiu priklausomybę seksui ir meilei. Štai kaip supratau, kad tai – problema (9)

Visi pažįstame žmonių, kurie per daug geria. Jie – alkoholikai, kurie paverčia savo ir...

Geležinės moterys: bėgo nuo patyčių, metė narkotikus, šlaunimis traiško melionus (45)

Kai kalbama apie jėgos trikovę arba kultūrizmą, šios sporto šakos dažniausiai siejamos su...

Didžiausios visų laikų pandemijos: kas padėjo jas įveikti? (8)

Viduramžiais blogos higienos ir sanitarijos sąlygos, karai ir badas buvo įvairių ligų plitimo...

Psichologės išpažintis apie nepagražintą motinystę: labai išsigandau, kai vyresnėlė trenkė mažajai, o aš trenkiau jai (5)

Psichologė Aušra Mockuvienė dalinasi įžvalgomis apie išgyventą motinystę ir išmoktas pamokas....

|Maža didelių žinių kaina