aA
W Wilnie w księgarniach w Domu Kultury Polskiej i "Elephas" można nabyć książkę Krzysztofa Jeremiego Sidorkiewicza „Moja Wileńszczyzna i moje Kresy”, w której skład wchodzą artykuły i komentarze pisane do polskiej prasy na Litwie i w Polsce.
Krzysztof Jeremi Sidorkiewicz
Krzysztof Jeremi Sidorkiewicz
© Asmeninio archyvo nuotr.

Urywek

"W roku 1984 komunistyczny reżym w Bułgarii ogłosił rozpoczęcie „procesu odrodzeniowego”, czyli krucjaty lingwistyczno-kulturalnej wymierzonej w mniejszość turecką. Zaczęto oficjalnie głosić, że w Bułgarii nie ma mniejszości narodowych, a zamieszkali tam od stuleci Turcy są tylko „poturczonymi Bułgarami”. Owym „poturczeńcom” zmieniano urzędowo imiona i nazwiska, niszczono masowo stare dokumenty, zwłaszcza akty własności, akty urodzenia, zgonu, orzeczenia sądowe, a nawet dokumentację lekarską, zawierające zapisy nazwisk tureckich. Zamykano szkoły mniejszościowe, demolowano meczety oraz muzułmańskie cmentarze. Gdy w lecie 1989 zezwolono Turkom na opuszczanie Bułgarii, nastąpił wielki exodus przedstawicieli tej mniejszości do Turcji, obejmujący około 370 tysięcy osób. W styczniu 2012, po 22 latach intensywnych starań ze strony reprezentującej mniejszość turecką partii Ruch na rzecz Praw i Swobód, parlament bułgarski podjął uchwałę potępiającą przymusową asymilację i wygnanie Turków.

W ostatnich dniach przewodniczący AWPL Waldemar Tomaszewski wypowiadając się na temat warunków ewentualnego przystąpienia tej partii do tworzącej się koalicji rządowej stwierdził, iż pisownia nazwisk „to jednak nie polityczny problem, w większym stopniu dotyczy problematyki praw człowieka” i wobec tego „jeśli to nie jest problem polityczny, to oczywiście nie będziemy go poruszali na poziomie politycznym”. Obecnie mniejszość turecka w Bułgarii liczy od 8 do 10 procent ogółu mieszkańców kraju. Turcy zamieszkują na tych terenach od kilkuset lat. Sytuacja Polaków na Litwie pod względem liczbowym, a także historycznym jest w sumie podobna. Jeżeli cytowana wypowiedź Tomaszewskiego miałaby być zapowiedzią całkowitej rezygnacji AWPL z dalszego podnoszenia problemu pisowni nazwisk, byłby to wielki błąd, wprost nie do wybaczenia. Skoro mniejszość turecka w Bułgarii potrafiła w wyniku żmudnych, najeżonych trudnościami starań dopiąć swego, Polacy na Litwie nie powinni rezygnować z żądań realizacji fundamentalnego prawa z zakresu praw człowieka, jakim jest prawo do zapisywania nazwisk w rodzimej wersji językowej.

„Kurier Wileński” z dnia 3.11.2012 r."

O autorze

Zakochałem się w tym mieście, w jego malowniczym położeniu, w jego wspaniałej architekturze, w licznych śladach kultury polskiej, ale także rosyjskiej, żydowskiej, tatarskiej i karaimskiej. Wielokulturowość Wileńszczyzny była widoczna jak na dłoni, wręcz namacalna. Z pierwszych pobytów na Litwie pisałem artykuły głów­nie do bydgoskich gazet. Po kilkunastu latach nawiązałem stały kon­takt z redakcją dziennika „Kurier Wileński”. Coraz głębiej wchodzi­łem w tematykę życia codziennego mniejszości polskiej na Litwie, w jej ważkie problemy kulturowe i polityczne. Z biegiem czasu konfrontacja z litewskimi nacjonalistami wzmagała się. Uważałem, że trzeba jakoś w miarę niewielkich możliwości wspomagać rodaków w potrzebie. Ro­daków z którymi czułem się w dużym stopniu związany przez więzi rodzinne. Niniejsza książka stanowi zbiór moich artykułów na tematy kresowe, w przeważającej mierze wileńskie, opublikowanych w latach 1993-2014. Zdecydowaną większość tekstów opublikowanych na ła­mach „Kuriera Wileńskiego” stanowią krótkie redakcyjne komentarze. Być może niektórzy czytelnicy poczują się nieco znużeni powtarzalno­ścią tematyki, przeładowaniem akcentów politycznych i historycznych. Być może padną też zarzuty, że w opisie relacji polsko-litewskich jestem stronniczy, że wykazuję zbyt mało empatii wobec Litwinów. Nie chcę jednak przeprowadzać egzegezy własnych tekstów, wyjaśniać dodatko­wo dlaczego pisałem tak, a nie inaczej, gdyż wyglądałoby to zbyt pre­tensjonalnie. Teksty powinny bronić się same. Czytelnicy sami najlepiej ocenią, czy rzeczywiście się wybroniły.

Krzysztof Jeremi Sidorkiewicz, październik 2014

Dołącz do nas na Facebook'u. Bądź poinformowany

pl.delfi.lt
Wszelkie informacje opublikowane na DELFI zabrania się publikować na innych portalach internetowych, w mediach papierowych lub w inny sposób rozpowszechniać bez zgody DELFI. Jeśli zgoda DELFI zostanie uzyskana, trzeba obowiązkowo podać DELFI jako źródło.
|Populiariausi straipsniai ir video
Įvertink šį straipsnį
Norėdami tobulėti, suteikiame jums galimybę įvertinti skaitomą DELFI turinį.
(0 žmonių įvertino)
0

Top naujienos

Pagal sergamumą koronavirusu aplenkėme Italiją: kokie sprendimai laukia? (55)

Lietuvoje sparčiai daugėja sergančių koronavirusu . Naujus atvejus jau skaičiuojame šimtais, o...

Istorinis projektas virsta realia infrastruktūra: jau galima sakyti, kad pokyčiai negrįžtami (29)

Iki metų pabaigos turėtų būti baigti rekonstrukcijos darbai aukštos įtampos elektros linijoje...

Pirmosios ponios apranga įžiebė diskusijas: ekspertų nuomonės išsiskyrė

Valstybę reprezentuojančių asmenų apranga turi ypatingą svarbą ir neretai tampa diskusijų...

Ieškantiems įspūdingo reginio - nemokama pramoga Lietuvoje: žmonės tiesiog plūsta

Prasidėjus rudeniui Lietuvoje suintensyvėja paukščių migracija. Ir daugybė žmonių pakelia akis...

Brigitte Macron: keturias valandas apžiūrinėjau Vilnių, man labai liūdna išvykti (377)

Lietuvos ir Prancūzijos pirmosios ponios – Diana Nausėdienė ir Brigitte Macron – antradienį...

Baltarusija paskelbė sankcijų Baltijos šalių atžvilgiu (257)

Baltarusija antradienį paskelbė savo atsakomąsias sankcijas Baltijos šalių piliečių atžvilgiu.

Įspūdinga pergale „Roland Garros“ turnyrą pradėjęs Berankis vėl egzaminuos Džokovičių (78)

Ričardas Berankis savo karjeroje atvertė naują puslapį – pajėgiausias Lietuvos tenisininkas...

Kraupi nelaimė Vilniuje: šalia daugiabučio rasta negyva 15-metė papildyta (137)

Antradienį Vilniuje , Salomėjos Neries gatvėje, prie daugiabučio gyventojai pamatė kraupų...

Armėnijos gynybos ministerija: Turkijos naikintuvas F-16 numušė armėnų SU-25, pilotas žuvo papildyta 17.53 (316)

Armėnijos gynybos ministerija antradienį pranešė, kad šalies naikintuvas SU-25 buvo numuštas...

Nausėda į atsakomąsias Baltarusijos sankcijas: mūsų tai neišgąsdins (76)

Lietuvos prezidentas Gitanas Nausėda sureagavo į Baltarusijos antradienį Baltijos valstybėms...

|Maža didelių žinių kaina