Badacz dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego (WKL) i Rzeczypospolitej Obojga Narodów
z londyńskiego Centrum Studiów Słowiańskich i Europy Wschodniej, profesor Richard Butterwick twierdzi, że mniejszości narodowe na Litwie i w Polsce potrzebują takich samych praw.
© DELFI / Audrius Solominas

Zapytany przez dziennik "Lietuvos Žinios", co musiałoby się wydarzyć, by relacje Litwy i Polski zmieniły się kardynalnie, historyk odniósł się do kwestii równouprawnienia mniejszości narodowych.

„Obowiązki i prawa mniejszości litewskiej w Polsce powinny być ujednolicone z prawami mniejszości polskiej na Litwie. Kwestie posługiwania się językiem ojczystym i prawa w zakresie oświaty muszą być jednakowe w obu państwach. Ponadto obywatele, niezależnie od narodowości, powinni mieć prawo do zapisywania swojego nazwiska w dokumentach w taki sposób, w jaki chcą. Z drugiej strony, każdy obywatel powinien być lojalny w stosunku do kraju, w którym mieszka, powinien opanować język państwowy, zachowując jednocześnie tożsamość historyczną i etniczną ” - powiedział Butterwick w wywiadzie dla dziennika.

„Pierwszym krokiem na drodze do stabilizacji relacji dwustronnych mogłaby być odbudowa linii kolejowej, łączącej bezpośrednio Wilno z Warszawą” — dodał historyk.

Utrzymuje też, że korzeni napięć polsko-litewskich należy poszukiwać w XIX wieku. Jest też pewien, że oba narody mogłyby poszukać pozytywnych aspektów wspólnej przeszłości i poprawić ochłodzone ostatnimi czasy stosunki Litwy i Polski. Profesor ma nadzieję, że w końcu litewscy, polscy i białoruscy historycy przestaną oceniać wspólną historię wyłącznie przez pryzmat własnego narodu.

„Część mieszkańców Wileńszczyzny i około piąta część populacji stolicy uważa się nie za Litwinów mówiących po polsku, tylko za Polaków. To się nie zmieni również w przyszłości. Niemniej, narody byłej Rzeczypospolitej mogłyby poszukać pozytywnych aspektów wspólnej przeszłości. Mam gorącą nadzieję, że litewscy, białoruscy i ukraińscy historycy przestaną wreszcie się zajmować swymi cząstkami historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Misja ta nie może spoczywać wyłącznie na barkach historyków polskich, czy też z innych krajów” - powiedział Richard Butterwick.

W ostatnim czasie stosunki polsko-litewskie były napięte z powodu odmiennej oceny sytuacji mniejszości narodowych. Polskie organizacje na Litwie krytykują nową litewską ustawę o oświacie, która miałaby umocnić pozycję języka litewskiego w szkołach mniejszości narodowych, tymczasem Litwini z Polski twierdzą, że nawet po przyjęciu ustawy, Polacy na Litwie będą mieli lepsze warunki do nauki języka ojczystego, niż Litwini mieszkający w Polsce.

Zdaniem polskich Litwinów, polskojęzyczni uczniowie na Litwie, w odróżnieniu od Litwinów w Polsce, korzystają podręczników w języku polskim od pierwszej do dwunastej klasy. Na Litwie przeznacza się też większą ilość godzin na naukę języka polskiego, niż w Polsce na naukę języka litewskiego.

Litwini w Polsce państwowy egzamin z języka państwowego zawsze zdawali na takim samym poziomie jak Polacy, a niektórych przedmiotów uczą się po polsku. Analogiczne przepisy w nowej ustawie o oświacie na Litwie wywołały protesty polityków i organizacji polskich.

Litwini w Polsce mają prawo do zapisywania imion i nazwisk w dokumentach wg pisowni litewskiej, a w gminie Puńsk, zamieszkanej w większości przez Litwinów, są dwujęzyczne nazwy miejscowości. Według przepisów Republiki Litewskiej, nazwiska i nazwy miejscowości mogą być pisane wyłącznie po litewsku.

Wszelkie informacje opublikowane na DELFI zabrania się publikować na innych portalach internetowych, w mediach papierowych lub w inny sposób rozpowszechniać bez zgody DELFI. Jeśli zgoda DELFI zostanie uzyskana, trzeba obowiązkowo podać DELFI jako źródło.
Zostaw komentarz
albo komentuj anonimowo tutaj
Publikując komentarz zgadzasz się z zasadami komentowania
Czytaj komentarze Czytaj komentarze

Top naujienos

Manėte, kad šalta? Pasakė, kokia bus pavasario pradžia (19)

Besiskundžiantiems pastarųjų dienų šalčiais stebintys orų prognozes gerų naujienų neturi. Ne...

Vokiečių televizija nuvažiavo pas DELFI aprašytą vergvaldį prokuratūra pradėjo tyrimą (96)

Vergiškomis darbo ir gyvenimo sąlygomis kaltinamas Vokietijos verslininkas Igoris Boreicha...

Kremliaus samdiniai ėmėsi purvinų užduočių: kuo rizikuoja Putinas (6)

Sirijoje žuvę kariai vadinami ne didvyriais, o samdiniais. „Bloomberg View“ apžvalgininkas...

Seimo komisijos LRT veiklai ištirti pirmininką siūlo keisti Karbauskiu (45)

Valdančiosios Lietuvos valstiečių ir žaliųjų sąjungos pirmininkui Ramūnui Karbauskiui...

52 tūkstančiai lietuvių pareikalavo suvienodinti išmokas

Europarlamentaras Bronis Ropė EP Peticijų komitetui trečiadienį įteikė 52 tūkst. Lietuvos...

Baškienė: vaiko išmoka kitais metais gali kilti iki 50 eurų (89)

Svarstoma galimybė vaiko išmoką kitąmet didinti nuo 30 iki 50 eurų, sako Seimo pirmoji...

Vilniaus moterų krizių namų vadovė ragina Simo Jasaičio advokatą nusišalinti: supykdė jo paties reputacija ir pareiškimai (4)

„Dėl artimoje aplinkoje patiriamo smurto į mus kreipiasi šimtai moterų. Tarp jų yra tikrai ne...

Lietuvą šmeižę rusai atsidūrė JAV prokurorų akiratyje: kas jie tokie? (688)

Virėjas-milijonierius, vertėjai-programišiai, psichologai ir šimtai išgalvotų profilių,...

Išsakė negailestingą kritiką Knygų mugei: valstietiška logika ten puikiai veikia

Visai neseniai per visą Lietuvą iškilmingai praūžė, nuvinguriavo 100-asis nepriklausomos...

Dėl kokių sveikatos sutrikimų gyvenimas atrodo lyg sulėtintas filmas? (14)

Nuo pat žmogaus gimimo iki senatvės mažytė skydliaukė reguliuoja medžiagų apykaitą,...