Badacz dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego (WKL) i Rzeczypospolitej Obojga Narodów
z londyńskiego Centrum Studiów Słowiańskich i Europy Wschodniej, profesor Richard Butterwick twierdzi, że mniejszości narodowe na Litwie i w Polsce potrzebują takich samych praw.
© DELFI / Audrius Solominas

Zapytany przez dziennik "Lietuvos Žinios", co musiałoby się wydarzyć, by relacje Litwy i Polski zmieniły się kardynalnie, historyk odniósł się do kwestii równouprawnienia mniejszości narodowych.

„Obowiązki i prawa mniejszości litewskiej w Polsce powinny być ujednolicone z prawami mniejszości polskiej na Litwie. Kwestie posługiwania się językiem ojczystym i prawa w zakresie oświaty muszą być jednakowe w obu państwach. Ponadto obywatele, niezależnie od narodowości, powinni mieć prawo do zapisywania swojego nazwiska w dokumentach w taki sposób, w jaki chcą. Z drugiej strony, każdy obywatel powinien być lojalny w stosunku do kraju, w którym mieszka, powinien opanować język państwowy, zachowując jednocześnie tożsamość historyczną i etniczną ” - powiedział Butterwick w wywiadzie dla dziennika.

„Pierwszym krokiem na drodze do stabilizacji relacji dwustronnych mogłaby być odbudowa linii kolejowej, łączącej bezpośrednio Wilno z Warszawą” — dodał historyk.

Utrzymuje też, że korzeni napięć polsko-litewskich należy poszukiwać w XIX wieku. Jest też pewien, że oba narody mogłyby poszukać pozytywnych aspektów wspólnej przeszłości i poprawić ochłodzone ostatnimi czasy stosunki Litwy i Polski. Profesor ma nadzieję, że w końcu litewscy, polscy i białoruscy historycy przestaną oceniać wspólną historię wyłącznie przez pryzmat własnego narodu.

„Część mieszkańców Wileńszczyzny i około piąta część populacji stolicy uważa się nie za Litwinów mówiących po polsku, tylko za Polaków. To się nie zmieni również w przyszłości. Niemniej, narody byłej Rzeczypospolitej mogłyby poszukać pozytywnych aspektów wspólnej przeszłości. Mam gorącą nadzieję, że litewscy, białoruscy i ukraińscy historycy przestaną wreszcie się zajmować swymi cząstkami historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Misja ta nie może spoczywać wyłącznie na barkach historyków polskich, czy też z innych krajów” - powiedział Richard Butterwick.

W ostatnim czasie stosunki polsko-litewskie były napięte z powodu odmiennej oceny sytuacji mniejszości narodowych. Polskie organizacje na Litwie krytykują nową litewską ustawę o oświacie, która miałaby umocnić pozycję języka litewskiego w szkołach mniejszości narodowych, tymczasem Litwini z Polski twierdzą, że nawet po przyjęciu ustawy, Polacy na Litwie będą mieli lepsze warunki do nauki języka ojczystego, niż Litwini mieszkający w Polsce.

Zdaniem polskich Litwinów, polskojęzyczni uczniowie na Litwie, w odróżnieniu od Litwinów w Polsce, korzystają podręczników w języku polskim od pierwszej do dwunastej klasy. Na Litwie przeznacza się też większą ilość godzin na naukę języka polskiego, niż w Polsce na naukę języka litewskiego.

Litwini w Polsce państwowy egzamin z języka państwowego zawsze zdawali na takim samym poziomie jak Polacy, a niektórych przedmiotów uczą się po polsku. Analogiczne przepisy w nowej ustawie o oświacie na Litwie wywołały protesty polityków i organizacji polskich.

Litwini w Polsce mają prawo do zapisywania imion i nazwisk w dokumentach wg pisowni litewskiej, a w gminie Puńsk, zamieszkanej w większości przez Litwinów, są dwujęzyczne nazwy miejscowości. Według przepisów Republiki Litewskiej, nazwiska i nazwy miejscowości mogą być pisane wyłącznie po litewsku.

Wszelkie informacje opublikowane na DELFI zabrania się publikować na innych portalach internetowych, w mediach papierowych lub w inny sposób rozpowszechniać bez zgody DELFI. Jeśli zgoda DELFI zostanie uzyskana, trzeba obowiązkowo podać DELFI jako źródło.
Zostaw komentarz
albo komentuj anonimowo tutaj
Publikując komentarz zgadzasz się z zasadami komentowania
Czytaj komentarze Czytaj komentarze

Top naujienos

„Sodra“ tuština gyventojų sąskaitas: pinigus gali nuskaičiuoti neperspėjusi (355)

Jei bent porą mėnesių niekur nedirbate, nesate registruotas darbo biržoje ir dar nesumokėjote už...

Ši ūkininkė įspūdį paliktų bet kam: atgaivinta senelių sodyba žavisi ir lietuviai, ir užsieniečiai pasidalino daržininkystės patarimais (74)

Lazdijų rajone, Babrauninkų kaime, įsikūręs ūkis – kiek neįprastas – gamtinės...

FIFA 2018 rekordai ir keistenybės: nepailstantis kroatas, „kiauras“ ispanų vartininkas, Ronaldo ir Messi prakeiksmas (7)

Emocijoms po mėnesį Rusijoje vykusio ir sekmadienį pasibaigusio pasaulio futbolo čempionato...

Nori sužinoti, kas tiksliai buvo kalbama per Trumpo ir Putino susitikimą: imamasi beprecedenčių veiksmų (107)

JAV demokratai reikalauja, kad prezidento Donaldo Trumpo vertėja liudytų Kongrese. Ji esą...

Pirmą kartą papasakojo apie dvi savaites trukusią kankynę (1)

Tai turėjo būti linksma vaikų grupės ekskursija į urvus po futbolo treniruotės, bet virto...

Svajojantys apie būstą turėtų suklusti: dalis butų jau pinga (100)

Skirtingų NT agentūrų skaičiavimais, pastarąjį pusmetį 0,2–0,3 proc. smuktelėjo naujos...

Policija ieško be žinios dingusios skandalingosios buvusios „pupytės“ Sandros Grafininos (27)

Šiaulių apskrities policijos Šiaulių miesto ir rajono komisariato pareigūnai ieško be žinios...

Po Trumpo pasisakymų „Fox“ televizijai – nauji priekaištai: tai „dovana Putinui“ (209)

Praėjus porai dienų po kritikos audrą sukėlusio savo susitikimo su Rusijos lyderiu Vladimiru...

DELFI TV Gyvai: kaip išsirinkti tinkamiausią kontraceptinę priemonę? (2)

Liepos 19 d. 11 val. – DELFI TV Gyvai pokalbis apie kontraceptines priemones ir tai, kokią įtaką...

Po „Brexit“ – vargas su britišku vairuotojo pažymėjimu (18)

Iš Europos Sąjungos pasitraukus Jungtinei Karalystei, šioje šalyje išduoti vairuotojo...