Łotewska Akademia Kultury: polskie akcenty

Gościnne przedstawienie z Krakowa zainauguruje nową salę teatralną w odrestaurowanym budynku Poczty Konnej w Rydze... tym samym, w którym do 1940 roku działał Teatr Polski.
Sklepy cynamonowe
Sklepy cynamonowe
© Organizatorių archyvo nuotr.

Łotewska Akademia Kultury, jedyna łotewska uczelnia kształcąca aktorów i reżyserów, a także jedyna w Rydze oferująca kierunek studiów „język i kultura polska”, gorąco zaprasza na gościnne przedstawienie z Polski zatytułowane „Genialna epoka mojego ojca czyli Apologia materii”, które na podstawie „Sklepów cynamonowych” Brunona Schulza przygotowali studenci Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. L. Solskiego w Krakowie. Będzie to pierwsze w historii przedstawienie z zagranicy zaproszone na organizowany przez Akademię Festiwal Młodych Reżyserów „Jesień Patriarchy”. Jest kilka powodów, dla których zaproszono właśnie przedstawienie z Polski.

Polskie życie kulturalne w Poczcie Konnej

Mało kto dziś pamięta, że w zabytkowym budynku Poczty Konnej na ulicy Dzirnavu 46, do 1940 roku koncentrowało się życie społeczne i kulturalne polskiej mniejszości w Rydze. W tymże budynku, w którym obecnie mieści się Wydział Teatralny Łotewskiej Akademii Kultury, aż do wkroczenia na Łotwę w 1940 r. wojsk radzieckich działał Teatr Polski w Rydze. Liczący 135 lat drewniany dom w śródmieściu Rygi przeszedł w ostatnim roku generalny remont i od miesiąca znowu można go podziwiać w pełnej krasie. Budynek został jednocześnie dostosowany do współczesnych wymogów szkoły teatralnej. Została między innymi wybudowana zupełnie nowa sala teatralna typu „black box”.

Łotewska Akademia Kultury już od paru lat prowadzi intensywną i bardzo udaną wymianę studentów i wykładowców z krakowską szkołą teatralną, która z założenia miała stanowić swojego rodzaju antidotum na wcześniejszą całkowitą zależność od „szkoły rosyjskiej”. W 2007 roku młodzi adepci sztuki aktorskiej z Rygi przygotowali pierwszą w historii inscenizację „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego w języku łotewskim. Bardzo oryginalna łotewska interpretacja polskiego dramatu narodowego została przyjęta burzą oklasków w Krakowie podczas Dni Wyspiańskiego w 2007 roku, zaś na Łotwie uzyskała nominację do nagrody dla najlepszego przedstawienia roku.

Tym razem, 5 i 6 października o godz. 21, młodzi polscy aktorzy zaprezentują się w Rydze. Nową salę teatralną w Poczcie Konnej zainauguruje spektakl w wykonaniu krakowskich studentów kierunku aktorskiego wyreżyserowany przez studentkę z Czech – Barbarę Herčikovą. Przedstawienie powstało na kanwie „Sklepów cynamonowych” Brunona Schulza. Festiwal organizuje Łotewska Akademia Kultury. Koszty podróży uczestników częściowo pokryły ambasady Czech i Polski.

Polski Franz Kafka

Bruno Schulz - niedoszły architekt, wieloletni nauczyciel plastyki, genialny samouk, grafik pracujący mało znaną metodą cliché-verre, twórca baśniowych fresków, artysta o wielkiej wyobraźni i nieprzeciętnych umiejętnościach artystycznych, a przede wszystkim pisarz. Awangardowy polski pisarz epoki dwudziestolecia międzywojennego. Pisarz na miarę Franza Kafki i Marcela Prousta, z którymi jest często porównywany. Ich zna cały świat – jego całym światem było niewielkie miasto Drohobycz (blisko Lwowa). W Drohobyczu austro-węgierskim przyszedł na świat (1892 rok), w Drohobyczu polskim realizował swą twórczą pasję, w Drohobyczu najechanym przez Niemców i Rosjan stracił życie (1942 rok). Inspirowało go to wielowyznaniowe miasteczko, jego mieszkańcy, przypadkowe przedmioty – jak na przykład strzęp gazety, które stawały się bodźcem do napisania kolejnych opowiadań.

Cały literacki świat Schulza oscylował wokół kilku „wielkich obsesji”, takich jak mit ojca, potęga kobiety, wielka księga. Z prac Schulza, zarówno literackich jak i graficznych, wydanych jako Xięga Bałwochwalcza, która jest peanem na cześć kobiecej dominacji, wyziera inspiracja filozofią barona von Masocha. Kobieta jest tu dominantą, symbolem pragmatyzmu, w opozycji do mężczyzn, którzy funkcjonują w sferze duchowości. Interpretatorzy Schulza wskazują na dwoistość świata przedstawionego jego prozy: część męska to pierwiastki metafizyczne, wiedza, artyzm, wolność symbolizowana przez ptaki, natomiast element żeński to materia, ciało, życie w swej biologicznej postaci – w wizji pisarza te dwa światy, które łączy erotyczna fascynacja, dopełniają się wzajemnie.

Schulz własnym nakładem, dzięki wsparciu przyjaciół, m.in. znanej polskiej pisarki - Zofii Nałkowskiej opublikował za życia jedynie dwa tomy opowiadań: Sklepy cynamonowe i Sanatorium pod Klepsydrą. Rękopis ostatniej powieści, nad którą pracował, Mesjasz, zaginął w wojennej zawierusze. Groteska i deformacja rzeczywistości – za pomocą których w prozie i rysunkach Schulza został skonstruowany bardzo wyrazisty obraz świata – sprawiły, że jego twórczość cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem.

Specyfika języka

Decyduje o nim również wyjątkowy styl pisarza - język jego prozy jest bogaty, gęsty, poetycki, pełen archaizmów, zawiera niespotykane porównania, spiętrzone metafory, za pomocą których pisarz-erudyta próbował dotrzeć do pierwotnych znaczeń słów. Stąd też przekłady utworów Schulza wymagają wyjątkowego kunsztu i szczególnych umiejętności translatorskich, a także niebywałego wyczucia literackiego. Tego niełatwego zadania podjęli się studenci Łotewskiej Akademii Kultury z kierunku polsko – łotewskie stosunki kulturalne i wykonali je doskonale, w pełni oddając specyfikę języka tej wyjątkowej prozy.

Do absolwentów tego elitarnego kierunku studiów należy poetka i tłumaczka literatury polskiej Ingmāra Balode, wieloletnia Konsul Republiki Łotewskiej w Warszawie – Nora Labanovska, telewizyjna diva - Jana Kalniņa, czy wykładowczyni na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu - Tatjana Navickas. Absolwenci kierunku pracują w dyplomacji, łotewskich ministerstwach i w mediach, a także w biznesie. W konkursie na bardzo intratne posady w koncernie STATOIL, gdzie była wymagana bardzo dobra znajomość języka polskiego bezkonkurencyjni okazali się właśnie absolwenci Akademii Kultury. W czasie tegorocznej wizyty w Polsce prezydent Republiki Łotewskiej Andris Bērziņš podkreślił w swoim przemówieniu, iż jest dumny z tego kierunku działającego na Łotewskiej Akademii Kultury.

Piątek, 5 października, godz. 21.00
Sobota, 6 października, godz. 21.00
Wydział Teatralny Łotewskiej Akademii Kultury „Zirgu Pasts”
Dzirnavu iela 46, Ryga
„Genialna epoka mojego ojca albo Apologia materii”
na podst. „Sklepów cynamonowych” Brunona Schulza

Adaptacja, reżyseria, scenografia i dobór muzyki – Barbara Herčikova /Czechy/
Występują: Roman Gancarczyk, Mateusz Mirek, Kamila Kuboth, Weronika Wronka, Marcel Borowiec, Jan Jurkowski /Polska/

pl.delfi.lt
Zostaw komentarz
albo komentuj anonimowo tutaj
Publikując komentarz zgadzasz się z zasadami komentowania
Czytaj komentarze Czytaj komentarze
 
Zaprenumeruj nas

Kultura

Poezja dobra jak chleb. Święto Matki Boskiej Szkaplerznej w Taboryszkach

W niedzielę 17 lipca br. we wsi Taboryszki nad rzeką Mareczanką na Wileńszczyźnie obchodzono święto Matki Boskiej Szkaplerznej.

Polska mówi "Labas, Lietuva" (12)

Aktorka oraz prezenterka telewizyjna Beata Tiškevič od swoich fanów w serwisach socjalnych otrzymała zadanie. Miała poprosić 40 Polaków, aby przywitali się po litewsku.

700 - lecie Starych Trok (1)

17 lipca 2016 roku ma rodzinna miejscowość obchodziła chlubny jubileusz - 700 lat istnienia. Skromna to data w historii ludzkości, ale znaczna dla Litwy, Wielkiego Księstwa Litewskiego, Rzeczpospolitej Obojga Narodów i - mam nadzieję - współczesnej Litwy.

Wydarzenia Centralne na Światowych Dniach Młodzieży

Wszyscy mogą przybyć na wydarzenia ŚDM, zarówno ci którzy się zgłosili i wykupili pakiet jak i ci, którzy zdecydują się dołączyć w ostatniej chwili – podkreśla kard. Stanisław Dziwisz.

Spotkanie z filmowcem Waldemarem Czechowskim

W poniedziałek, 25 lipca, o godzinie 18.00 w Instytucie odbędzie się specjalne spotkanie w ramach Letniego Klubu Filmu Polskiego, który w tym roku poświęcony jest dorobkowi PWSFTviT w Łodzi/ Łódzkiej Szkole Filmowej.
Facebook pl.DELFI.lt