Jubileusz 100 - lecia kościoła Opatrzności Bożej w WilnieCzęść 2

Kontynuujemy cykl artykułów poświęcony 100 - leciu Kościoła Opatrzności Bożej i Serca Jezusowego w Wilnie. Dzisiaj zapraszamy na krótki zarys historii nieistniejącego kościoła.
Jubileusz 100-lecia kościoła Opatrzności Bożej w Wilnie
© Autoriaus nuotr.

W XIX w. w naszym kraju był zniesiony publiczny kult Serca Jezusowego. W styczniu 1906 roku parafianie kościoła Wszystkich Świętych w Wilnie zwrócili się do władzy duchownej i świeckiej, z prośbą publicznego nabożeństwa na cześć Najświętszego Serca i wzniesienia w Wilnie pod tym wezwaniem świątyni, by Ona ratowała kraj przed rewolucyjną pożogą.

Złożono na ten cel nieco grosza, a bogobojna rodzina Szabłowskich ofiarowała pod nowy kościół niemały plac na przedmieściu Nowe Zabudowania. J. E. Biskup Wileński baron Edward de Ropp, z inicjatywy księdza prałata Karola Lubiańca, zaprosił do zrobienia projektu architekta Antoniego Wiwulskiego. 14 marca 1909 roku komitet budowy Kościoła Serca Jezusowego złożony z 15 osób, wobec J. E. Administratora diecezji wileńskiej Księdza Kanonika Kazimierza Michalkiewicza, zgodził się do zastosowania żelazo-betonu w proponowanych przez Wiwulskiego szczegółach.

Na skutek tak poważnej decyzji, zdecydowano przedstawić do władz rządowych na zatwierdzenie sporządzonego projektu. Nagła śmierć w tym czasie jednego z członków rodziny Szabłowskich stała się powodem wielkiego zmitrężenia sprawy. Pozostała małoletnia dziatwa; nie można więc było sporządzić aktu darowizny. Parę lat zużyto na znalezienia wyjścia, i w ostateczności wypadło pomyśleć o innym placu. Znaleziono go przy zbiegu ulic Archanielskiej (ul. Vytenio) i Tambowskiej (ul. A. Vivulskio). Trzeba było zapłacić za niego z ukwestwowanych pieniędzy około czterdziestu tysięcy rubli. W grudniu 1912 r. uzyskano pozwolenie ministerium na budowę kościoła.

Budowę rozpoczęto w roku 1913. Zostały wzniesione mury, zamknięto nawę główną. Rozpoczęto wznoszenie wieży i prezbiterium. Prace nad budową przerwała I wojna światowa i przedwczesna śmierć projektanta 10 stycznia 1919 r. Wiwulski został pochowany w krypcie pod kościołem.

Pomimo nieprzychylnej sytuacji, mieszkańcy miasta Wilna nadal podziwiali we wzniesionych nawach wysokie, smukłe filary (jakby gotyckie), wielką ilość utworów dla światła płynącego z naw bocznych. Filary dźwigały beczkowe sklepienie. Sztuczne pilastry w bocznych nawach, łukiem zakończone okna, boczne wieżyczki, dodane do bryły kościoła – jakby powtarzały kanony gotyckiej katedry.

Ksiądz z Polski Jerzy Lech Kontkowski, autor pamiętnika z Wileńszczyzny "Korzenie” (rok wydania – 2010), w taki oto sposób wspomina swój pobyt w tym kościele podczas Mszy św. (1943 – 1945):

"Byłem jakby w jednym ramieniu transeptu i po przekątnej widziałem nawę główną lub prezbiterium. Widziałem wielkie puste ściany ceglane, filary żelbetowe i duży pusty prostopadłościan mensy ołtarza głównego”.

W czasie międzywojennym nie było wiadomo, czy uda się dokończyć budowlę. Niektórzy twierdzili, że trudno było zdobyć środki finansowe, niezbędne do realizacji tego ambitnego zamierzenia. Tym niemniej w latach 30-tych XX w. zdecydowano dokończyć budowę według nowego projektu, opartego na szkicach Wiwulskiego. Projekt zakładał kościół z kopułą-posągiem Chrystusa o wysokości 68 metrów i monumentalną wieżą o wysokości 108 m, bowiem według zamierzeń twórcy kościół miał się wpisać swoją sylwetką w panoramę Wilna. Na przeszkodzie stanął jednak sprzeciw konserwatywnych kręgów kościelnych, którym nie przypadła do gustu śmiała wizja świątyni, a także kwestie finansowe i techniczno-wykonawcze.

Po II wojnie światowej do 1960 roku 6 czerwca kościół Najświętszego Serca Jezusowego spełniał posługi religijne, kiedy to w czasach Litwy Sowieckiej zaadoptowano go na salę sportową. W krótkim czasie został rozebrany, a na jego fundamentach wzniesiono Pałac Kultury Budowlanych. Szczątki architekty Antoniego Wiwulskiego przeniesiono na cmentarz Rossy, a część wyposażenia kościoła oraz cudowną figurę Matki Bożej Królowej Świata przeniesiono do filii – kościoła Opatrzności Bożej na Dobrej Radzie w Wilnie, który w niedzielę (13 października) o godz. 11.00 rozpocznie uroczyście świętować Jubileusz stulecia.

Zostaw komentarz
albo komentuj anonimowo tutaj
Publikując komentarz zgadzasz się z zasadami komentowania
Czytaj komentarze Czytaj komentarze
 

Kultura

Poezja dobra jak chleb. Święto Matki Boskiej Szkaplerznej w Taboryszkach (1)

W niedzielę 17 lipca br. we wsi Taboryszki nad rzeką Mareczanką na Wileńszczyźnie obchodzono święto Matki Boskiej Szkaplerznej.

Polska mówi "Labas, Lietuva" (13)

Aktorka oraz prezenterka telewizyjna Beata Tiškevič od swoich fanów w serwisach socjalnych otrzymała zadanie. Miała poprosić 40 Polaków, aby przywitali się po litewsku.

700 - lecie Starych Trok (1)

17 lipca 2016 roku ma rodzinna miejscowość obchodziła chlubny jubileusz - 700 lat istnienia. Skromna to data w historii ludzkości, ale znaczna dla Litwy, Wielkiego Księstwa Litewskiego, Rzeczpospolitej Obojga Narodów i - mam nadzieję - współczesnej Litwy.

Wydarzenia Centralne na Światowych Dniach Młodzieży

Wszyscy mogą przybyć na wydarzenia ŚDM, zarówno ci którzy się zgłosili i wykupili pakiet jak i ci, którzy zdecydują się dołączyć w ostatniej chwili – podkreśla kard. Stanisław Dziwisz.

Spotkanie z filmowcem Waldemarem Czechowskim

W poniedziałek, 25 lipca, o godzinie 18.00 w Instytucie odbędzie się specjalne spotkanie w ramach Letniego Klubu Filmu Polskiego, który w tym roku poświęcony jest dorobkowi PWSFTviT w Łodzi/ Łódzkiej Szkole Filmowej.
Facebook pl.DELFI.lt