Kruszenie imperium poprzez mówienie prawdy

W 25. rocznicę wiecu przy pomniku Adama Mickiewicza w Wilnie odbyło się forum pt. „Niszczenie imperium zła poprzez mówienie prawdy” („Tiesos sakymas griaunant blogio imperiją”).
Antanas Terleckas
Antanas Terleckas
© DELFI (K.Čachovskio nuotr.)

Europarlamentarzysta, sygnatariusz aktu niepodległości Vytautas Landsbergis w mowie powitalnej zaznaczył: „Ten wiec już nie był działaniem w podziemiu, to już nie było pisanie memorandum, to już było słowo publiczne, a nie partyzantka. Odrzucono strach, strach przed tyranem. I z czasem z małego źródełka wypłynęła bystra rzeka, która roztopiła lody niewoli” – powiedział Landsbergis.

W swej przemowie polityk przypomniał historię – anekdotę o przyjeździe Napoleona na Litwę, którą opowiadał Vincas Kudirka. Na pytanie Napoleona: „Czego chcecie?”, ludzie tylko całowali go po rękach. „Podobnie i teraz niektórzy całują po rękach cesarza z Kiejdan czekając na to, co im da, a nie żądają tego, co im się należy” – mówił Landsbergis nawiązując do przewodniczącego Partii Pracy Viktora Uspaskicha.

Członek Sejmu i uczestnik wiecu sprzed 25 laty Vytautas Bogušis wspominał, że plan wiecu układali podczas obchodów urodzin jego żony na działce w Solecznikach.

„Mieliśmy nadzieję, że wśród sosen i jabłoni nie kryją się uszy KGB. Wraz z Antanasem Terleckasem od razu podpisaliśmy się pod „Apelem do Ludzi Dobrej Woli o upamiętnienie ofiar paktu Stalina-Hitlera”. Następnie pod apelem podpisali się Petras Cidzikas i Nijolė Sadūnaitė. Ostateczny tekst uzgodniono 26 lipca” – opowiadał Vytautas Bogušis.

Według Antanasa Terleckasa, najtrudniejszym zadaniem było dostarczenie tekstu do „Głosu Ameryki”, „Wolnej Europy” i „Radia Watykanu”, aby za pomocą radia zwołać mieszkańców Litwy na wiec.

Planów było wiele, lecz jak zawsze pomoc nadeszła nieoczekiwanie. Wówczas do Wilna przyjechała grupa dzieci emigrantów. Postanowiono w ich gronie znaleźć informatora.

„Pamiętam, że zaproponowaliśmy Mildzie nauczenie się tekstu na pamięć, aby nie dostał się w ręce KGB, i przekazanie go stacjom radiowym na zachodzie. Dziękujemy ci, Mildo, z całego serca” – dziękował Bogušis Mildzie Palubinskaitė.

„Pamiętam, jak zaprowadziłem Mildę do lasu, to znaczy do parku w Wołokumpiach i uczyłem ją tekstu na pamięć” – żartował Antanas Terleckas.

„Rzym był najlżejszym zadaniem, bo tam studiowałam. Zwróciłam się o pomoc do prezentera radia watykańskiego Kazysa Lozoraitisa i dziennikarza Sauliusa Kubiliusa, którzy z radością rozpoczęli nadawanie tekstu. Cieszę się, że mogłam pomóc w walce o niepodległość Litwy” – mówiła Palubinskaitė.

7 sierpnia 1987 roku „Radio Watykanu” nadało tekst apelu, jednak bez nazwisk organizatorów. Analogicznie, bez nazwisk, tekst apelu powtórzyły inne zagraniczne litewskie programy radiowe. Nazwiska nie podawano w obawie przed możliwym aresztowaniem organizatorów wiecu jeszcze przed jego rozpoczęciem. „Za wcześnie było kłaść głowę pod gilotynę” – tak uzasadniali swe obawy Litwini na uchodźstwie.

Pomimo prób zerwania wiecu przez KGB i inne sowieckie instytucje, 23 sierpnia 1987 roku w rocznicę paktu Ribbentrop – Mołotow odbył się przy pomniku Adama Mickiewicza wiec, który był początkiem końca reżimu sowieckiego.

pl.delfi.lt
Zostaw komentarz
albo komentuj anonimowo tutaj
Publikując komentarz zgadzasz się z zasadami komentowania
Czytaj komentarze Czytaj komentarze
 
Zaprenumeruj nas

Litwa

Restart stosunków polsko-litewskich, nie będzie funduszu na rozwój Wileńszczyzny, zmarł Jan Mincewicz, Kolędy w karaoke, Polska na Międzynarodowym Charytatywnym Kiermaszu Świątecznym, spektakl „Oskar i Pani Róża (14)

W programie nowego rządu znalzło się miejsce na naprawę stosunków z Polską, minister spraw zagranicznych Litwy Linas Linkevičius na spotkaniu ministrów MSZ NATO w Brukseli zaprosił ministra MSZ RP Witolda Waszczykowskiego do Wilna, kolędy w karaoke, Polska na Międzynarodowym Charytatywnym Kiermaszu Świątecznym, spektakl „Oskar i Pani Róża.

Grupa parlamentarna "3 Maja" na rzecz Wileńszczyzny, „Popołudnie przyjaźni narodów", wystawa „Papież wolności", Steczkowska i Tchakounte w Wilnie, Festiwal Poezji Słowiańskiej

W Sejmie RL powołano grupę parlamentarną "3 Maja", której zadaniem będzie opracowanie długoterminowej strategii politycznej dotyczącej wspólnot narodowych na Litwie, nauczyciel i działacz społeczny Žilvinas Radavičius zaprosił na tradycyjne „Popołudnie przyjaźni narodów", wystawa „Papież wolności", koncert Justyny Steczkowskiej, koncert króla bluesa Rolanda Tchakounte, Festiwal Poezji Słowiańskiej.

Kolejna propozycja ws. oryginalnej pisowni nazwisk, harcerze na rzecz hospicjum zebrali ponad 10 tys. euro, dyskusja nt. polityki pamięci oraz wadliwych kodów pamięci, retrospektywa filmów Andrzeja Wajdy (30)

Kolejna propozycja ws. oryginalnej pisowni nazwisk, harcerze na rzecz hospicjum zebrali ponad 10 tys. euro, dyskusja nt. polityki pamięci oraz wadliwych kodów pamięci, retrospektywa filmów Andrzeja Wajdy w Wilnie i Kownie, zarząd Fundacji „Dom Kultury Polskiej w Nowych Święcianach” ogłasza postępowanie kwalifikacyjne na stanowisko Dyrektora Domu Kultury Polskiej w Nowych Święcianach na Litwie.

Kandydat na premiera zrestartuje stosunki z Polską, kolejna dwujęzyczna tabliczka, kwesta "Wileńszczyzna Rossie” - wyniki, "Drzewo nadziei" - harcerze na rzecz Hospicjum, koncerty, imprezy (25)

Kandydat na premiera Litwy Saulius Skvernelis zamierza przyśpieszyć i zrestartować stosunki z Polską, dwujęzyczna tabliczka w Wilnie - Latviešu iela, kwesta "Wileńszczyzna Rossie” - zebrano 4957,64 euro i 188,15 złotych, Wieczór piosenki biesiadnej, koncert charytatywny „Drzewo Nadziei” na rzecz Hospicjum bł. ks. Michała Sopoćki w Wilnie, koncert z okazji 20-lecia Instytutu Polskiego w Wilnie, Polscy artyści na XVI Wileńskim Triennale Malarstwa „Obrazy nomadyczne“.

Święto Niepodległości Polski, nowy bolid litewsko-polskiej ekipy, Harward przyjął absolwenta polskiej szkoły w Wilnie, zniknęła tabliczka z polską nazwą ulicy (2)

Święto Niepodległości Polski, litewsko-polska ekipa zaprezentowała nowy bolid na Dakar 2017, Harward przyjął absolwenta polskiej szkoły w Wilnie, zniknęła tabliczka z polską nazwą ulicy, Pałac Balińskich w Jaszunach zaprasza na koncert muzyki czasów Wiliama Szekspira.
Facebook pl.DELFI.lt