Kruszenie imperium poprzez mówienie prawdy

W 25. rocznicę wiecu przy pomniku Adama Mickiewicza w Wilnie odbyło się forum pt. „Niszczenie imperium zła poprzez mówienie prawdy” („Tiesos sakymas griaunant blogio imperiją”).
Antanas Terleckas
© DELFI (K.Čachovskio nuotr.)

Europarlamentarzysta, sygnatariusz aktu niepodległości Vytautas Landsbergis w mowie powitalnej zaznaczył: „Ten wiec już nie był działaniem w podziemiu, to już nie było pisanie memorandum, to już było słowo publiczne, a nie partyzantka. Odrzucono strach, strach przed tyranem. I z czasem z małego źródełka wypłynęła bystra rzeka, która roztopiła lody niewoli” – powiedział Landsbergis.

W swej przemowie polityk przypomniał historię – anekdotę o przyjeździe Napoleona na Litwę, którą opowiadał Vincas Kudirka. Na pytanie Napoleona: „Czego chcecie?”, ludzie tylko całowali go po rękach. „Podobnie i teraz niektórzy całują po rękach cesarza z Kiejdan czekając na to, co im da, a nie żądają tego, co im się należy” – mówił Landsbergis nawiązując do przewodniczącego Partii Pracy Viktora Uspaskicha.

Członek Sejmu i uczestnik wiecu sprzed 25 laty Vytautas Bogušis wspominał, że plan wiecu układali podczas obchodów urodzin jego żony na działce w Solecznikach.

„Mieliśmy nadzieję, że wśród sosen i jabłoni nie kryją się uszy KGB. Wraz z Antanasem Terleckasem od razu podpisaliśmy się pod „Apelem do Ludzi Dobrej Woli o upamiętnienie ofiar paktu Stalina-Hitlera”. Następnie pod apelem podpisali się Petras Cidzikas i Nijolė Sadūnaitė. Ostateczny tekst uzgodniono 26 lipca” – opowiadał Vytautas Bogušis.

Według Antanasa Terleckasa, najtrudniejszym zadaniem było dostarczenie tekstu do „Głosu Ameryki”, „Wolnej Europy” i „Radia Watykanu”, aby za pomocą radia zwołać mieszkańców Litwy na wiec.

Planów było wiele, lecz jak zawsze pomoc nadeszła nieoczekiwanie. Wówczas do Wilna przyjechała grupa dzieci emigrantów. Postanowiono w ich gronie znaleźć informatora.

„Pamiętam, że zaproponowaliśmy Mildzie nauczenie się tekstu na pamięć, aby nie dostał się w ręce KGB, i przekazanie go stacjom radiowym na zachodzie. Dziękujemy ci, Mildo, z całego serca” – dziękował Bogušis Mildzie Palubinskaitė.

„Pamiętam, jak zaprowadziłem Mildę do lasu, to znaczy do parku w Wołokumpiach i uczyłem ją tekstu na pamięć” – żartował Antanas Terleckas.

„Rzym był najlżejszym zadaniem, bo tam studiowałam. Zwróciłam się o pomoc do prezentera radia watykańskiego Kazysa Lozoraitisa i dziennikarza Sauliusa Kubiliusa, którzy z radością rozpoczęli nadawanie tekstu. Cieszę się, że mogłam pomóc w walce o niepodległość Litwy” – mówiła Palubinskaitė.

7 sierpnia 1987 roku „Radio Watykanu” nadało tekst apelu, jednak bez nazwisk organizatorów. Analogicznie, bez nazwisk, tekst apelu powtórzyły inne zagraniczne litewskie programy radiowe. Nazwiska nie podawano w obawie przed możliwym aresztowaniem organizatorów wiecu jeszcze przed jego rozpoczęciem. „Za wcześnie było kłaść głowę pod gilotynę” – tak uzasadniali swe obawy Litwini na uchodźstwie.

Pomimo prób zerwania wiecu przez KGB i inne sowieckie instytucje, 23 sierpnia 1987 roku w rocznicę paktu Ribbentrop – Mołotow odbył się przy pomniku Adama Mickiewicza wiec, który był początkiem końca reżimu sowieckiego.

Zostaw komentarz
albo komentuj anonimowo tutaj
Publikując komentarz zgadzasz się z zasadami komentowania
Czytaj komentarze Czytaj komentarze
 
Zaprenumeruj nas

Litwa

Życzenia Świąteczne, Biały Orzeł i Czarny Jastrząb na Dakarze (24)

Życzenia noworoczne prezydent Dalii Grybauskaitė, Orędzie Noworoczne Prezydenta RP, Biały Orzeł i Czarny Jastrząb będą polować na dobry wynik na Dakarze.

Sejm RL za wzmocnieniem współpracy z Polską, obniżenie wieku emerytalnego w Polsce, młodzi Polacy odnoszą sukcesy w imprezach sportowych na Litwie, premiery od polskich teatrów na Litwie (12)

Sejm przyjął rezolucję w sprawie wzmacniania ścisłej międzyparlamentarnej współpracy z Polską, obniżenie wieku emerytalnego w Polsce, młodzi Polacy odnoszą kolejne sukcesy w imprezach sportowych odbywających się na Litwie, premiery od polskich teatrów na Litwie.

"Nacjonalizm litewski" nie trafił do Sejmu RP, nagrodzono zasłużone Polki, Magiczny wieczór kolęd Ambasady RP w Wilnie, „Pojedynek stulecia: skrzypce i gitara" w Pałacu Balińskich w Jaszunach (13)

Bulwersująca poprawka uznająca litewski nacjonalizm za ustrój totalitarny, nagrodzono zasłużone Polki, magiczny wieczór kolęd Ambasady RP w Wilnie, dyskusja „Agenda na przyszłość: synchronizacja polityki w obliczu wyzwań”, Koncert bożonarodzeniowy „Pojedynek stulecia: skrzypce i gitara" w Pałacu Balińskich w Jaszunach.

Restart stosunków polsko-litewskich, nie będzie funduszu na rozwój Wileńszczyzny, zmarł Jan Mincewicz, Kolędy w karaoke, Polska na Międzynarodowym Charytatywnym Kiermaszu Świątecznym, spektakl „Oskar i Pani Róża (23)

W programie nowego rządu znalzło się miejsce na naprawę stosunków z Polską, minister spraw zagranicznych Litwy Linas Linkevičius na spotkaniu ministrów MSZ NATO w Brukseli zaprosił ministra MSZ RP Witolda Waszczykowskiego do Wilna, kolędy w karaoke, Polska na Międzynarodowym Charytatywnym Kiermaszu Świątecznym, spektakl „Oskar i Pani Róża.

Grupa parlamentarna "3 Maja" na rzecz Wileńszczyzny, „Popołudnie przyjaźni narodów", wystawa „Papież wolności", Steczkowska i Tchakounte w Wilnie, Festiwal Poezji Słowiańskiej

W Sejmie RL powołano grupę parlamentarną "3 Maja", której zadaniem będzie opracowanie długoterminowej strategii politycznej dotyczącej wspólnot narodowych na Litwie, nauczyciel i działacz społeczny Žilvinas Radavičius zaprosił na tradycyjne „Popołudnie przyjaźni narodów", wystawa „Papież wolności", koncert Justyny Steczkowskiej, koncert króla bluesa Rolanda Tchakounte, Festiwal Poezji Słowiańskiej.
Facebook pl.DELFI.lt