Jak długo szkoły będą nosiły imiona kolaborantów

 (25)
Posłanka na Sejm konserwatystka Rasa Juknevičienė twierdzi, że nie zważając na talent, Salomea Neris, która przywiozła „słońce na Litwę”, nie jest godna, aby jej imieniem nazywano szkołę. Z posłanką zgadza się politolog Šarūnas Liekis oraz pedagog Vytautas Toleikis.
© DELFI / Kiril Čachovskij

Wszystko się zaczęło od tego, kiedy dyrektor Gimnazjum Vilkiji Antanas Švedas poinformował posłankę Rasę Juknevičienė o tym, że rodzice zaproponowali wrócić starą nazwę, czyli Gimnazjum im. Petrasa Cvirki.

„Zgłoszono taka propozycję, jednak jest to jednostkowy przypadek. Nie zwróciliśmy na to uwagi. W rozmowie z Rasą Juknevičienė opowiedziałem o tym, a ta bardzo się zdziwiła, jak tak może być” - tłumaczył DELFI Švedas.

Jeśli wyżej wymienione gimnazjum zrezygnowało z imienia „niosącego słońce”, to w Wilnie uczniowie od 1946 roku uczęszczają do szkoły im. Salomei Neris.

Neris jest uznaną poetką, jednak jej biografia zawiera wiele czarnych plam. Poetka należała do delegacji, która w 1940 roku była mianowana jako przedstawicielka tak zwanego Sejmu Ludowego, oraz została wydelegowana do Rady Najwyższej ZSRR (wybrana jako deputowana do Rady Najwyższej), aby prosić o przyjęcie okupowanej Litwy do składu Związku Radzieckiego. Polecono jej również napisanie poematu na cześć Józefa Stalina. Tak też zrobiła. W roku 1940 na sesji Rady Najwyższej ZSRR, kiedy przyłączono Litwę do Związku Radzieckiego, przeczytała fragment "Poematu o Stalinie".

„Nie jestem historykiem, jestem dyrektorem, znam ją tylko jako poetkę. Niech politycy dyskutują, szkoła nie zajmuje się polityką” - krótko odparł dyrektor Gimnazjum im. Salomei Neris Antanas Suslavičius.

Zdaniem posłanki Juknevičienė na Litwie nie odbyła się ważna czynność – dekomunizacja.

„Nie wykonaliśmy ważnej czynności: dekomunizacji, tak jak to zrobiliśmy z ideologią nazistowską. Ludzie, którzy kolaborowali z sowietami, byli częścią stalinowskiej nomenklatury. Oni nie zostali poddani surowej ocenie, nie oddzielono ich twórczości od działalności. Nie oszacowano ile strat przynieśli państwu” - twierdzi konserwatystka.

Zdaniem polityk, Neris była utalentowaną poetką, jednak przez to co ona, być może nieświadomie, zrobiła „niosąc słońce na Litwę”, nie jest godna, aby jej imieniem nazywać szkołę.

„Przed dziesięciu laty świętej pamięci Sigitas Geda w sposób bardzo ironiczny zauważył: że „nauczyciele języka litewskiego znają tylko dwóch poetów – Petrasa Cvirkę i Salomeę Neris. To stary, zakorzeniony stereotyp, który praktycznie już zanikł” - tłumaczył nauczyciel etyki w Gimnazjum im św. Krzysztofa w Wilnie Vytautas Toleikis.
Pedagog zwrócił też uwagę na to, że Cvirka słynie nie tylko z kolaboracji, ale też ze swoich plagiatów. Powieść „Meisteris ir sūnūs“ napisana opierając się na „Colas Breugnon” Romaina Rollanda, a „Žemė maitintoja“ jest plagiatem „The Good Earth ” Pearl Sydenstricker Buck.

„Wątpię w stereotyp, że kolaborantka Neris byłat wspaniałą poetką. Są lepsi od niej, tylko pedagodzy starszego pokolenia nadal wierzą, że jest ona etalonem poezji litewskiej” - wątpił Toleikis.

Natomiast politolog profesor Šarūnas Liekis twierdzi, że należy rozróżniać dwa aspekty: działalność poetycką albo muzyczną od politycznej.

Zdaniem politologa nazywanie szkół czyimś imieniem jest sowieckim dziedzictwem, szczególnie Gimnazjum im. Salomei Neris.

Liekis również nie rozumie panującej mody nadawania szkole imienia wielkich książąt litewskich.

„W czasach ich panowania Litwa była niepiśmienna, a ich wkład w rozwój szkolnictwa na Litwie jest praktycznie żaden. Dziwnie wyglądałaby szkoła na Węgrzech o nazwie Szkoła Średnia im. Attyli” - podsumował Liekis.

Zostaw komentarz
albo komentuj anonimowo tutaj
Publikując komentarz zgadzasz się z zasadami komentowania
Czytaj komentarze Czytaj komentarze
 

Litwa

Życzenia Świąteczne, Biały Orzeł i Czarny Jastrząb na Dakarze (49)

Życzenia noworoczne prezydent Dalii Grybauskaitė, Orędzie Noworoczne Prezydenta RP, Biały Orzeł i Czarny Jastrząb będą polować na dobry wynik na Dakarze.

Sejm RL za wzmocnieniem współpracy z Polską, obniżenie wieku emerytalnego w Polsce, młodzi Polacy odnoszą sukcesy w imprezach sportowych na Litwie, premiery od polskich teatrów na Litwie (14)

Sejm przyjął rezolucję w sprawie wzmacniania ścisłej międzyparlamentarnej współpracy z Polską, obniżenie wieku emerytalnego w Polsce, młodzi Polacy odnoszą kolejne sukcesy w imprezach sportowych odbywających się na Litwie, premiery od polskich teatrów na Litwie.

"Nacjonalizm litewski" nie trafił do Sejmu RP, nagrodzono zasłużone Polki, Magiczny wieczór kolęd Ambasady RP w Wilnie, „Pojedynek stulecia: skrzypce i gitara" w Pałacu Balińskich w Jaszunach (14)

Bulwersująca poprawka uznająca litewski nacjonalizm za ustrój totalitarny, nagrodzono zasłużone Polki, magiczny wieczór kolęd Ambasady RP w Wilnie, dyskusja „Agenda na przyszłość: synchronizacja polityki w obliczu wyzwań”, Koncert bożonarodzeniowy „Pojedynek stulecia: skrzypce i gitara" w Pałacu Balińskich w Jaszunach.

Restart stosunków polsko-litewskich, nie będzie funduszu na rozwój Wileńszczyzny, zmarł Jan Mincewicz, Kolędy w karaoke, Polska na Międzynarodowym Charytatywnym Kiermaszu Świątecznym, spektakl „Oskar i Pani Róża (25)

W programie nowego rządu znalzło się miejsce na naprawę stosunków z Polską, minister spraw zagranicznych Litwy Linas Linkevičius na spotkaniu ministrów MSZ NATO w Brukseli zaprosił ministra MSZ RP Witolda Waszczykowskiego do Wilna, kolędy w karaoke, Polska na Międzynarodowym Charytatywnym Kiermaszu Świątecznym, spektakl „Oskar i Pani Róża.

Grupa parlamentarna "3 Maja" na rzecz Wileńszczyzny, „Popołudnie przyjaźni narodów", wystawa „Papież wolności", Steczkowska i Tchakounte w Wilnie, Festiwal Poezji Słowiańskiej (1)

W Sejmie RL powołano grupę parlamentarną "3 Maja", której zadaniem będzie opracowanie długoterminowej strategii politycznej dotyczącej wspólnot narodowych na Litwie, nauczyciel i działacz społeczny Žilvinas Radavičius zaprosił na tradycyjne „Popołudnie przyjaźni narodów", wystawa „Papież wolności", koncert Justyny Steczkowskiej, koncert króla bluesa Rolanda Tchakounte, Festiwal Poezji Słowiańskiej.
Facebook pl.DELFI.lt