13 stycznia: Przełomowy moment w dziejach Litwy

 (9)
Dokładnie przed 22 laty sowieccy komandosi wzięli szturmem wieżę telewizyjną w Wilnie. Kilka dni wcześniej radzieccy żołnierze zajęli Dom Prasy i kilka innych strategicznych obiektów w całej Litwie.
© DELFI (K.Čachovskio nuotr.)

Ogłoszona w 1990 r. prze Republikę Litewską niepodległość została zagrożona. „Na Litwę wkracza Armia Czerwona. Wolność, o którą Litwini walczyli ponad 40 lat i której z powodu obojętności świata w pełni nie zdołali uzyskać, dzisiaj znowu może być odebrana. Dzisiaj Litwa patrzy na Polskę z wielką nadzieją. Uznanie przez Rząd i Sejm Polski niepodległości Litwy oznaczałoby nie tylko pomoc sąsiadowi, który znalazł się w niebezpieczeństwie, ale stałoby się szansą dla Polaków litewskich” – w ten sposób w polskim Sejmie przemawiał wówczas deputowany do Rady Najwyższej Litwy oraz sygnatariusz Aktu Niepodległości Litwy Czesław Okińczyc.

Nie zważając na zbrojną interwencję ZSRR i stworzenie marionetkowego, zależnego od Moskwy, promoskiewskiego rządu, czyli tzw. Komitetu Ocalenia Narodowego (Nacionalinio gelbėjimo komitetas (NGK)) z Mykolasem Burokevičiusem na czele, nie udało się złamać woli narodu. Po pół roku, po przegranym komunistycznym puczu w Moskwie, Litwa faktycznie stała się krajem niepodległym. A jeszcze po kilku miesiącach ZSRR upadł.

Tym niemniej 13 stycznia 1991 r. jest jednym z najważniejszych dni w niepodległej Litwie. Był to czas, kiedy ludzie różnej narodowości stali razem przeciwko ogromnej radzieckiej „machinie”.

Zbigniew Balcewicz, wówczas deputowany do Rady Najwyższej oraz sygnatariusz Aktu Niepodległości Litwy, sądzi, iż był to moment przełomowy w dziejach nowoczesnej Litwy. „Oczywiście tamte wydarzenia utkwiły mi w pamięci. Po Akcie Niepodległości to było drugie tak ważne wydarzenie. Ogłosić niepodległość ogłosiliśmy, ale później ją trzeba było obronić. Bez ludzi tego nie zrobilibyśmy” – opowiedział PL DELFI Balcewicz.

„Po latach można docenić wagę tamtych wydarzeń. To było wielkie zwycięstwo zwykłych ludzi. (…) Gdyby wtedy niepodległość udało się zdusić, to trzeba by było czekać jeszcze kilka lat, aby powrócić do tematu” – jest przekonany Balcewicz.

W czasie słynnej nocy z 13 na 14 stycznia Zbigniew Balcewicz znajdował się w domu. „Późnym wieczorem wróciłem do domu. W nocy słuchałem radia z Kowna. Wcześnie z rana poszedłem do Rady Najwyższej” – wyznał Balcewicz. Sygnatariusz podkreślił, że nie patrząc na niebezpieczeństwo, nigdy nie myślał o ucieczce.

W czasie wydarzeń styczniowych pod wileńską wieżą telewizyjną zginęło 14 osób: 13 cywili oraz jeden żołnierz radziecki. 15 osoba zmarła w lutym 1991 roku w szpitalu. Ponad 700 osób zostało rannych.

Zostaw komentarz
albo komentuj anonimowo tutaj
Publikując komentarz zgadzasz się z zasadami komentowania
Czytaj komentarze Czytaj komentarze
 
Zaprenumeruj nas

Litwa

Życzenia Świąteczne, Biały Orzeł i Czarny Jastrząb na Dakarze (26)

Życzenia noworoczne prezydent Dalii Grybauskaitė, Orędzie Noworoczne Prezydenta RP, Biały Orzeł i Czarny Jastrząb będą polować na dobry wynik na Dakarze.

Sejm RL za wzmocnieniem współpracy z Polską, obniżenie wieku emerytalnego w Polsce, młodzi Polacy odnoszą sukcesy w imprezach sportowych na Litwie, premiery od polskich teatrów na Litwie (12)

Sejm przyjął rezolucję w sprawie wzmacniania ścisłej międzyparlamentarnej współpracy z Polską, obniżenie wieku emerytalnego w Polsce, młodzi Polacy odnoszą kolejne sukcesy w imprezach sportowych odbywających się na Litwie, premiery od polskich teatrów na Litwie.

"Nacjonalizm litewski" nie trafił do Sejmu RP, nagrodzono zasłużone Polki, Magiczny wieczór kolęd Ambasady RP w Wilnie, „Pojedynek stulecia: skrzypce i gitara" w Pałacu Balińskich w Jaszunach (13)

Bulwersująca poprawka uznająca litewski nacjonalizm za ustrój totalitarny, nagrodzono zasłużone Polki, magiczny wieczór kolęd Ambasady RP w Wilnie, dyskusja „Agenda na przyszłość: synchronizacja polityki w obliczu wyzwań”, Koncert bożonarodzeniowy „Pojedynek stulecia: skrzypce i gitara" w Pałacu Balińskich w Jaszunach.

Restart stosunków polsko-litewskich, nie będzie funduszu na rozwój Wileńszczyzny, zmarł Jan Mincewicz, Kolędy w karaoke, Polska na Międzynarodowym Charytatywnym Kiermaszu Świątecznym, spektakl „Oskar i Pani Róża (23)

W programie nowego rządu znalzło się miejsce na naprawę stosunków z Polską, minister spraw zagranicznych Litwy Linas Linkevičius na spotkaniu ministrów MSZ NATO w Brukseli zaprosił ministra MSZ RP Witolda Waszczykowskiego do Wilna, kolędy w karaoke, Polska na Międzynarodowym Charytatywnym Kiermaszu Świątecznym, spektakl „Oskar i Pani Róża.

Grupa parlamentarna "3 Maja" na rzecz Wileńszczyzny, „Popołudnie przyjaźni narodów", wystawa „Papież wolności", Steczkowska i Tchakounte w Wilnie, Festiwal Poezji Słowiańskiej

W Sejmie RL powołano grupę parlamentarną "3 Maja", której zadaniem będzie opracowanie długoterminowej strategii politycznej dotyczącej wspólnot narodowych na Litwie, nauczyciel i działacz społeczny Žilvinas Radavičius zaprosił na tradycyjne „Popołudnie przyjaźni narodów", wystawa „Papież wolności", koncert Justyny Steczkowskiej, koncert króla bluesa Rolanda Tchakounte, Festiwal Poezji Słowiańskiej.
Facebook pl.DELFI.lt