13 stycznia: Przełomowy moment w dziejach Litwy

 (9)
Dokładnie przed 22 laty sowieccy komandosi wzięli szturmem wieżę telewizyjną w Wilnie. Kilka dni wcześniej radzieccy żołnierze zajęli Dom Prasy i kilka innych strategicznych obiektów w całej Litwie.
13 stycznia: Przełomowy moment w dziejach Litwy
© DELFI (K.Čachovskio nuotr.)

Ogłoszona w 1990 r. prze Republikę Litewską niepodległość została zagrożona. „Na Litwę wkracza Armia Czerwona. Wolność, o którą Litwini walczyli ponad 40 lat i której z powodu obojętności świata w pełni nie zdołali uzyskać, dzisiaj znowu może być odebrana. Dzisiaj Litwa patrzy na Polskę z wielką nadzieją. Uznanie przez Rząd i Sejm Polski niepodległości Litwy oznaczałoby nie tylko pomoc sąsiadowi, który znalazł się w niebezpieczeństwie, ale stałoby się szansą dla Polaków litewskich” – w ten sposób w polskim Sejmie przemawiał wówczas deputowany do Rady Najwyższej Litwy oraz sygnatariusz Aktu Niepodległości Litwy Czesław Okińczyc.

Nie zważając na zbrojną interwencję ZSRR i stworzenie marionetkowego, zależnego od Moskwy, promoskiewskiego rządu, czyli tzw. Komitetu Ocalenia Narodowego (Nacionalinio gelbėjimo komitetas (NGK)) z Mykolasem Burokevičiusem na czele, nie udało się złamać woli narodu. Po pół roku, po przegranym komunistycznym puczu w Moskwie, Litwa faktycznie stała się krajem niepodległym. A jeszcze po kilku miesiącach ZSRR upadł.

Tym niemniej 13 stycznia 1991 r. jest jednym z najważniejszych dni w niepodległej Litwie. Był to czas, kiedy ludzie różnej narodowości stali razem przeciwko ogromnej radzieckiej „machinie”.

Zbigniew Balcewicz, wówczas deputowany do Rady Najwyższej oraz sygnatariusz Aktu Niepodległości Litwy, sądzi, iż był to moment przełomowy w dziejach nowoczesnej Litwy. „Oczywiście tamte wydarzenia utkwiły mi w pamięci. Po Akcie Niepodległości to było drugie tak ważne wydarzenie. Ogłosić niepodległość ogłosiliśmy, ale później ją trzeba było obronić. Bez ludzi tego nie zrobilibyśmy” – opowiedział PL DELFI Balcewicz.

„Po latach można docenić wagę tamtych wydarzeń. To było wielkie zwycięstwo zwykłych ludzi. (…) Gdyby wtedy niepodległość udało się zdusić, to trzeba by było czekać jeszcze kilka lat, aby powrócić do tematu” – jest przekonany Balcewicz.

W czasie słynnej nocy z 13 na 14 stycznia Zbigniew Balcewicz znajdował się w domu. „Późnym wieczorem wróciłem do domu. W nocy słuchałem radia z Kowna. Wcześnie z rana poszedłem do Rady Najwyższej” – wyznał Balcewicz. Sygnatariusz podkreślił, że nie patrząc na niebezpieczeństwo, nigdy nie myślał o ucieczce.

W czasie wydarzeń styczniowych pod wileńską wieżą telewizyjną zginęło 14 osób: 13 cywili oraz jeden żołnierz radziecki. 15 osoba zmarła w lutym 1991 roku w szpitalu. Ponad 700 osób zostało rannych.

pl.delfi.lt
Zostaw komentarz
albo komentuj anonimowo tutaj
Publikując komentarz zgadzasz się z zasadami komentowania
Czytaj komentarze Czytaj komentarze
 
Zaprenumeruj nas

Litwa

Grupa parlamentarna "3 Maja" na rzecz Wileńszczyzny, „Popołudnie przyjaźni narodów", wystawa „Papież wolności", Steczkowska i Tchakounte w Wilnie, Festiwal Poezji Słowiańskiej

W Sejmie RL powołano grupę parlamentarną "3 Maja", której zadaniem będzie opracowanie długoterminowej strategii politycznej dotyczącej wspólnot narodowych na Litwie, nauczyciel i działacz społeczny Žilvinas Radavičius zaprosił na tradycyjne „Popołudnie przyjaźni narodów", wystawa „Papież wolności", koncert Justyny Steczkowskiej, koncert króla bluesa Rolanda Tchakounte, Festiwal Poezji Słowiańskiej.

Kolejna propozycja ws. oryginalnej pisowni nazwisk, harcerze na rzecz hospicjum zebrali ponad 10 tys. euro, dyskusja nt. polityki pamięci oraz wadliwych kodów pamięci, retrospektywa filmów Andrzeja Wajdy (30)

Kolejna propozycja ws. oryginalnej pisowni nazwisk, harcerze na rzecz hospicjum zebrali ponad 10 tys. euro, dyskusja nt. polityki pamięci oraz wadliwych kodów pamięci, retrospektywa filmów Andrzeja Wajdy w Wilnie i Kownie, zarząd Fundacji „Dom Kultury Polskiej w Nowych Święcianach” ogłasza postępowanie kwalifikacyjne na stanowisko Dyrektora Domu Kultury Polskiej w Nowych Święcianach na Litwie.

Kandydat na premiera zrestartuje stosunki z Polską, kolejna dwujęzyczna tabliczka, kwesta "Wileńszczyzna Rossie” - wyniki, "Drzewo nadziei" - harcerze na rzecz Hospicjum, koncerty, imprezy (25)

Kandydat na premiera Litwy Saulius Skvernelis zamierza przyśpieszyć i zrestartować stosunki z Polską, dwujęzyczna tabliczka w Wilnie - Latviešu iela, kwesta "Wileńszczyzna Rossie” - zebrano 4957,64 euro i 188,15 złotych, Wieczór piosenki biesiadnej, koncert charytatywny „Drzewo Nadziei” na rzecz Hospicjum bł. ks. Michała Sopoćki w Wilnie, koncert z okazji 20-lecia Instytutu Polskiego w Wilnie, Polscy artyści na XVI Wileńskim Triennale Malarstwa „Obrazy nomadyczne“.

Święto Niepodległości Polski, nowy bolid litewsko-polskiej ekipy, Harward przyjął absolwenta polskiej szkoły w Wilnie, zniknęła tabliczka z polską nazwą ulicy (2)

Święto Niepodległości Polski, litewsko-polska ekipa zaprezentowała nowy bolid na Dakar 2017, Harward przyjął absolwenta polskiej szkoły w Wilnie, zniknęła tabliczka z polską nazwą ulicy, Pałac Balińskich w Jaszunach zaprasza na koncert muzyki czasów Wiliama Szekspira.

Skvernelis obiecał rozwiązanie problemów polsko-litewskich, tablica poświęcona żołnierzom i powstańcom WKL, wspólne świętowanie Dnia Niepodległości, teatr i filmy (56)

Saulius Skvernelis z Litewskiego Związku Rolników i Zielonych obiecał rozwiązanie problemów polsko-litewskich, w Kobyłce została odsłonięta tablica pamiątkowa dla żołnierzy i powstańców WKL. Wspólne świętowanie Dnia Niepodległości. Już niedługo rozpocznie się trzecia odsłona Międzynarodowego Festiwalu Monospektakli „MONOWschód” oraz pokaz filmów krótkometrażowych „Polish Wave”.
Facebook pl.DELFI.lt